Επιμέλεια κειμένου Βαξεβανίδης Νίκος
ΠΡΟΣ ΔΟΞΑΝ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΤΡΙΑΔΙΚΟΥ ΘΕΟΥ
Απομαγνητοφώνηση ομιλίας του μακαριστού Γέροντος Αθανασίου Μυτιληναίου† (1927-2006)
Με χαρά και αγαλλίαση, αγαπητοί μου, η χριστιανική ανθρωπότης ατενίζει τις ημέρες αυτές προς το ταπεινό σπήλαιο της Βηθλεέμ. Και περιμένει, όπως και τότε, να δει να πραγματοποιείται ανάμεσα στις αναταραχές του κόσμου τούτου το ελπιδοφόρο μήνυμα του Αγγέλου: ότι ο Θεός είναι μαζί μας. Όπως γράφει ο Ευαγγελιστής Ματθαίος …. «και καλέσουσι το όνομα Αυτού Εμμανουήλ» (Μθ 1,23) …και επειδή το όνομα είναι εβραϊκό και επειδή αποτίνεται ο Ευαγγελιστής Ματθαίος και προς τους εθνικούς, δηλαδή τους μη Εβραίους, που δεν γνωρίζουν την εβραϊκή γλώσσα, ερμηνεύει, όπως ερμηνεύει και ο Ευαγγελιστής Ιωάννης, όποια εβραϊκή λέξη χρησιμοποιήσει την ερμηνεύει και τη μεταφέρει στα ελληνικά, και τι λέγει;
«Καὶ καλέσουσι τὸ ὄνομα Αὐτοῦ Ἐμμανουήλ, ὅ ἐστι μεθερμηνευόμενον μεθ’ ὑμῶν ὁ Θεὸς».
Τι θα πει Εμμανουήλ; Μαζί μας είναι ο Θεός! Δηλαδή αυτός που εγεννήθη εις την Βηθλεέμ, είναι ο Θεός! Αυτός που ήρθε εδώ στη γη είναι ο Θεός, παίρνοντας την ανθρωπίνη φύση!
Και ο Κύριος της δόξης ήρθε στη γη. Οι άνθρωποι, όμως, πως τον υπεδέχθησαν τόσο τότε όσο και σήμερα; Πρέπει να ομολογήσουμε ότι ο τρόπος υποδοχής Του, δεν στέκεται καλύτερος από τότε. Τότε, σημειώνει ο Ευαγγελιστής πάλι : οὐκ ἦν αὐτοῖς τόπος ἐν τῷ καταλύματι, δηλαδή δεν υπήρχε τόπος εκεί που να μπορούσε να καταλύσει ένας άνθρωπος.
Σημειώσατε ότι είχε μαζευτεί πολύς κόσμος, διότι εγίνετο η απογραφή του πληθυσμού για φορολογικούς λόγους και συνεπώς έπρεπε ο κάθε ένας με την οικογένεια του να πάει εις την γενέτειρα, όπως και σήμερα γίνεται, προκειμένου να ψηφίσουμε, πηγαίνουμε εκεί που είμεθα γραμμένοι στους καταλόγους του τόπου μας. Έτσι και τότε λοιπόν πήρε ο Ιωσήφ τη Θεοτόκο από τα βόρεια της Παλαιστίνης και από τη Γαλιλαία έφτασαν εις την Βηθλεέμ, διότι και η Παναγία κατήγετο από τη Βηθλεέμ αλλά και ο Ιωσήφ. Δηλαδή κατήγοντο από το χωριό, ας το πω έτσι, του Δαυίδ. Έπρεπε, λοιπόν, εκεί να φτάσουν, για να απογραφούν.
Σημειώσατε ότι την εποχή εκείνη δεν υπήρχαν ξενοδοχεία. Αν είχες ένα συγγενικό σου πρόσωπο μόνο, για να σε φιλοξενήσει. Έτσι ο Ιωσήφ αναζήτησε κάποιον τόπο και έτσι έφτασαν εκεί που ήταν κάποια σπηλιά! Φυσική σπηλιά η οποία χρησιμοποιείτο και ως στάβλος από τους γύρω κατοίκους. Εκεί κατέφυγε! Δηλαδή σε ένα κοίλωμα που οι βοσκοί σε μέρες ή νύχτες που ήταν άσχημες κατέφευγαν εκεί, για να προφυλάξουν τα πρόβατά τους.
Γι’ αυτό υπήρχε εκεί και η φάτνη. Δηλαδή το παχνί. Εκεί έμεινε εκείνο το βράδυ ο Σωτήρας του κόσμου και ανέκλινε η Θεοτόκος, δηλαδή πλάγιασε εν τη φάτνη! Αφού προηγουμένως, μας λέει ο Ευαγγελιστής, εσπαργάνωσε το βρέφος. Προφανώς είχε μαζί της τα εφόδια για το σπαργάνωμα. Σπαργανώνω θα πει, βάζω εκείνα τα ρουχαλάκια που βάζουμε σε ένα μικρό παιδί, για να το ντύσουμε, όταν γεννηθεί.
Σήμερα (;) Σήμερα… δεν υπάρχει τόπος αγαπητοί μου στις ανθρώπινες καρδιές! Ρίξτε μια ματιά να δείτε. Όλα τους ενδιαφέρουν τους Ορθοδόξους Χριστιανούς, το τραπέζι τους, οι εκδρομές τους, τα ταξίδια τους… για όλα φροντίζουν, εκτός από το να εξομολογηθούν και να κοινωνήσουν. Δεν μιλάνε καθόλου για Τον αίτιο της εορτής τον Χριστό. Τους ενδιαφέρει μόνο πως θα περάσουν ηδονιστικά και ευχάριστα τις ημέρες αυτές. Δικαιολογημένα έχει ειπωθεί και λέγεται ότι οι άνθρωποι αυτοί, οι χριστιανοί μας (!) γιορτάζουν Χριστούγεννα χωρίς Χριστό.
Όλη αυτή η ιστορία της μη αποδοχής του Χριστού υπάρχει σε δύο λόγους.
Ο ένας αναφέρεται εις τη σκέψη του ανθρώπου (θα το αναλύσουμε) και ο άλλος αναφέρεται εις την καρδιά του ανθρώπου. Για να βεβαιωθεί ο λόγος του Ευαγγελιστού που γράφει ότι ο Χριστός ἐν τῷ κόσμῳ ἦν.
Ως προς τον πρώτο λόγο, που είναι θέμα σκέψεως, προσκρούει η ανθρώπινη σκέψη εις τους στίχους του κατά Ιωάννη Ευαγγελίου που λέγει: και ο Λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν και Θεός ην ο Λόγος. Εδώ προσκρούει η σκέψη του ανθρώπου. Προσέξτε. Εδώ είναι η πέτρα του σκανδάλου! Πώς ο Θεός λόγος μπορεί να γίνει σαρξ; Δηλαδή πως είναι δυνατόν ο Θεός να γίνει άνθρωπος; Πώς ο άχρονος Θεός μπορεί να κινηθεί μέσα στον χρόνο; Πώς ο άπειρος Θεός μπορεί να κινηθεί μέσα στο χώρο;
Σε αυτές τις σκέψεις, τις καθαρά ορθολογιστικές, προσκρούει ο άνθρωπος με τη σκέψη, για να δεχτεί το μεγάλο γεγονός, ότι ο λόγος σαρξ εγένετο, ότι ο Ιησούς είναι ο Θεός. Δεν το χωράει το μυαλό του ανθρώπου. Γιατί είναι υπέρλογο μυστήριο πέρα και πάνω από την ανθρωπίνη λογική και δε μπορεί να εγκλεισθεί μέσα στα στενά όρια της ανθρωπίνης σκέψεως και κατανοήσεως. Και το απορρίπτει ο άνθρωπος. Ακόμα χειρότερα, ο άνθρωπος να βαπτισθεί χριστιανός και εκ των υστέρων να αποβάλλει τη χριστιανική του ιδιότητα και τελικά, ή στην αθεΐα να φτάσει – να πούμε βέβαια πως κάθετι που είναι έξω του χριστιανισμού, είναι αθεΐα, εν ευρεία εννοία – αλλά ειδικότερα και δεν ξέρω τι να πω, να φτάνει στον ισλαμισμό! Αν ξέραμε τι είναι ο ισλαμισμός θα τρομάζαμε!
Να ξέρετε ότι σταθερά η Ευρώπη εκτυλίσσεται εις τον ισλαμισμό! Το ξέρετε αυτό; Ότι στην Ευρώπη υπάρχουν πάρα πολλοί τέως χριστιανοί που σημέρα είναι ισλαμιστές; Και ασκούν μάλιστα και προσηλυτισμό εις τους Χριστιανούς; Πρέπει λοιπόν να πούμε ότι ο τρόπος σκέψεως είναι ολότελα λανθασμένος. Ολότελα! Η ανθρώπινη λογική είναι πλαισιωμένη από εκείνα τα δύο στοιχεία που συνθέτουν τον υλικό κόσμο που είναι ο χώρος και χρόνος. Δεν μπορεί η ανθρωπίνη λογική να σταθεί ούτε έξω από το χώρο ούτε έξω από το χρόνο. Δεν έχει εμπειρία έξω από αυτά. Έτσι η ανθρωπίνη λογική φιλοσοφεί μέσα σε αυτά τα δύο στοιχεία.
Όμως, εδώ πρέπει να μπει ένα στοιχείο που ξεπερνά και το χώρο και το χρόνο. Είναι η ΠΙΣΤΗ! Αυτή που είχε ο Ιωσήφ, αυτή που είχαν οι ποιμένες, αυτή που είχε η Θεοτόκος πρώτα πρώτα, όταν είπε: πῶς ἔσται μοι τοῦτο, ἐπεὶ ἄνδρα οὐ γινώσκω; Της εξήγησε ο Άγγελος και η Θεοτόκος επίστευσε και όσοι εφεξής επίστευσαν ξεπέρασαν το συμπέρασμα που θα έβγαζε ο ορθολογισμός των, που θα ήταν τοποθετημένος μέσα στο χώρο και στο χρόνο.
Τι είναι λοιπόν εκείνο που ξεπερνάει τα πράγματα; Είναι η Πίστη! Αν πρέπει να ξέραμε τι είναι πίστη, ο Αδάμ και η Εύα δέχτηκαν την ειδοποίηση πως όταν φάτε από τον καρπό, θα πεθάνετε. Αλλά δεν είχαν δει άλλους να πεθαίνουν. Έπρεπε λοιπόν να το ξεπεράσουν αυτό. Μπορούσαν να θέσουν το ερώτημα, τι θα πει πεθαίνω; Δεν ήταν στην εμπειρία τους. Στην εμπειρία τους ήταν πια, όταν ήρθε ο θάνατος. Πω πω! Ήταν αργά, όμως, πλέον. Τι έπρεπε να γεφυρώσει το πράγμα; Η πίστη! Έπρεπε να πιστέψουν ότι, αφού το λέγει ο Θεός, αυτό είναι! Ωστόσο,η ίδια η λογική χωρίς να μπορεί πάντα να το καταλάβει, διαισθάνεται ότι υπάρχει και το άπειρο και η αιωνιότης. Δεν μπορούμε να το καταλάβουμε πολύ αλλά το διαισθανόμαστε.
Προσέξτε αυτό! Ο Θεός δεν μπαίνει στο χώρο και στο χρόνο. Αλλά φανερώνεται στο χώρο και στο χρόνο που όμως αυτά τα δύο είναι στοιχεία και της αιωνιότητος και του απείρου. Ξέρετε πόσα σημεία υπάρχουν στην Αγία γραφή με το ρήμα ‘’φανερώνω’’; Φανερώνω τι θα πει; Θα πει κάτι που υπάρχει και το αποκαλύπτω. Ο Θεός λοιπόν απλώς αποκαλύπτεται! Άλλωστε ο Χριστιανισμός αυτό είναι. Είναι η αποκάλυψη του Θεού. Μην το ξεχνάμε αυτό. Είναι η φανέρωση του Θεού. Και τίθεται το ερώτημα: Τι είναι εκείνο που κάνει το Θεό να φανερώνεται; Είναι η αγάπη. Μας λέγει ο Ιωάννης: Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον. Όταν λέει κόσμος, είναι με την έννοια του αριθμού των ανθρώπων. Ώστε λοιπόν επειδή αγαπούσε τους ανθρώπους, έδωσε τον Υιό Του. Δηλαδή, φανερώθηκε. Με τον Αδάμ διαταράχθηκε η σχέση Θεού και ανθρώπου. Έρχεται τώρα να θεραπεύσει ο Θεός εκείνο που δεν επρόσεξε ο Αδάμ. Και δεν παραιτείται αγαπητοί μου ο Θεός από το να εισάγει διαρκώς την ίδια μέθοδο. Την πίστη! Θέλεις να σωθείς; Θα πιστέψεις. Ακούσατε τη Αποστολική περικοπή σήμερα, πόσο ετονίζετο η πίστη των προπατόρων;
Έτσι λοιπόν αγαπητοί μου στο μεγάλο ερώτημα, γιατί γίνεται ο Θεός άνθρωπος;
-Γιατί ο Θεός αγαπά! Και κάτι τέτοια ασύλληπτα για το νου πράγματα, μόνο η αγάπη τα κάνει. Πρέπει όμως να σημειωθεί και κάτι ακόμη. Η αποκάλυψη του Θεού μέσα στην ιστορία θα ήταν αδύνατη ένεκα της διαφοράς της ουσίας του Θεού και της ουσίας του κόσμου. Πώς θα ήταν δυνατόν σε μένα που έχω διαφορά με την ουσία του Θεού, να έχω την αποκάλυψη Του στη δική μου τη φύση; Γι’ αυτό τι έχουμε; Την ενανθρώπιση. Την εξομοίωση με εμάς και έτσι μπορώ να επικοινωνήσω με το Θεό δια μέσου του προσώπου του Ιησού Χριστού.
Και συνεπώς εδώ έχω, την αποκάλυψη του Θεού και ταυτόχρονα τη συγκάλυψη του Θεού πίσω από μία ανθρώπινη φύση. Αυτό θέλω να το θυμάστε. Αυτό το πράγμα, αγαπητοί μου, αν το καταλάβουμε, τότε τι άλλο θέλουμε; Οι Εβραίοι είπαν: είναι δυνατόν αυτός να είναι ο Γιαχβέ; Ο Κύριος; Αδύνατον, είπαν. Θα τον σταυρώσουμε! Έλεγε ο Άγιος Ισαάκ ο Σύρος πως αν εμφανιζόταν ο Θεός όπως είναι, θα επυρπολείτο η δημιουργία! Έτσι λοιπόν ώστε και να μας προσεγγίσει αλλά και να μην πυρποληθεί η δημιουργία, παίρνει την ανθρωπίνη φύση.
Ο Απόστολος Παύλος στο 10ο κεφάλαιο στην προς εβραίους επιστολή το λέει πολύ ωραία. Αν θυμάστε στο ναό του Σολομώντος υπήρχε το καταπέτασμα. Καταπέτασμα είναι η κουρτίνα. Η οποία έκρυπτε τα Άγια των Αγίων από τον υπόλοιπο χώρο. Είναι σύμβολο αυτό και σήμαινε, τη Θεότητα από μέσα, την ανθρωπότητα από έξω. Να το σκεφτείτε αυτό το σημείο. Γι’ αυτό λέει: δια του καταπετάσματος τουτέστι της σαρκός αυτού. Τι είναι λοιπόν η σάρκα Του Χριστού; Το καταπέτασμα! Και πρέπει να ανακαλύψεις τώρα εσύ τη Θεότητα.
Υπάρχει όμως άλλος ένας λόγος που ο κόσμος δεν δέχεται τον ενανθρωπήσαντα Θεό.
Είναι ο ανθρώπινος εγωισμός. Είναι η φιλαυτία. Είναι η ιδιοτέλεια. Θυμηθείτε το ιερατείο της εποχής εκείνης. Ήθελε την ησυχία του. Ουσιαστικά, δεν ήθελαν την απελευθέρωση του Ισραήλ, γιατί τρώγαν και πίναν με τους Ρωμαίους μια χαρά.
Είναι εκ πρώτης όψεως παράξενο. Πώς οι Μάγοι ξεκίνησαν από τα βάθη της ανατολής να βρουν τον Μεσσία και ο Ηρώδης μέσα στα Ιεροσόλυμα αγνοεί το γεγονός; Και επιμένει να θέλει να αγνοεί το γεγονός, παρά τη βεβαίωση του ιουδαϊκού συνεδρίου με βάση τις προφητείες. Αλλά και κανείς από αυτούς που εξήγησαν ορθώς την προφητεία, δεν πήγαν να ιδούν! Πόσοι άνθρωποι δεν μοιάζουν αγαπητοί μου και σήμερα με τον δυστυχισμένο εκείνο Ηρώδη; Είναι πλούσιοι, έχουν στη διάθεσή τους όλα τα κομφόρ της μοντέρνας ζωής, κατέχουν μεγάλες θέσεις, τα ξέρουν όλα, όμως, ένα δεν ξέρουν. Που είναι ο Χριστός!
Δυστυχισμένες ηρωδιανές ψυχές!
Αγαπητοί μου, ο Κύριος του παντός, ήρθε στη γη και τον μεν Ιησού είδαν οι πάντες οι σύγχρονοί Του. Τον δε Λόγο, μόνο όσοι πίστεψαν σε Αυτόν!
Ο Λόγος σαρξ εγένετο και τούτο το μαρτυρούν, εκείνοι οι οποίοι εθεάσαντο την δόξα του Λόγου , ως μονογενούς παρά Πατρός και οι χείρες αυτών εψηλάφησαν. Το μαρτυρούν οι αιώνες, το μαρτυρούν εκείνοι οι οποίοι εκατομμύρια υπήρξαν μάρτυρες επάνω στη γη. Το μαρτυρά και η εποχή μας με τους ζωντανούς πιστούς. Όλοι αυτοί οι πιστοί καλούν τον Ιησού με το προφητικό Του όνομα. Εμμανουήλ! Ο ἐστι μεθερμηνευόμενον μεθ’ ὑμών ὁ Θεὸς. Που θα πει είναι ο Θεός μαζί μας. Ο Θεός!!!
Συνεπώς μόνο για αυτούς τους πιστούς, Χριστούγεννα σημαίνει, σταθμός στην ιστορία και στη ζωή τους. Αμήν.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
