Απαγόρευση πρόσβασης ανηλίκων κάτω των 15 ετών στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, επέκταση των καμερών τεχνητής νοημοσύνης στους δρόμους και ψηφιακή «ασπίδα» προστασίας για τα παιδιά — αυτές είναι οι τρεις μεγάλες εξαγγελίες που φέρνει στο φως ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, στη συνέντευξή του στην εφημερίδα POLITICAL.
Σε μια εκτενή συζήτηση με τη δημοσιογράφο Λίδα Μπόλα, ο Υπουργός παρουσιάζει για πρώτη φορά αναλυτικά το χρονοδιάγραμμα και τη λειτουργία του νέου νόμου για τα social media, που τίθεται σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2027, εξηγεί πώς το Kids Wallet καθιστά την Ελλάδα πρωτοπόρο στην Ευρώπη στην επαλήθευση ηλικίας, και αποκαλύπτει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαγωνισμός για 1.000 επιπλέον κάμερες ΤΝ σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Κρήτη.
Μιλά επίσης για τη «μάχη» με το βαθύ κράτος μέσω ψηφιοποίησης, σχολιάζει το τοξικό πολιτικό κλίμα — και δεν αποφεύγει να απαντήσει στο ερώτημα για την υποψηφιότητά του στα Τρίκαλα στις επόμενες εκλογές.
Η ανακοίνωση για την απαγόρευση πρόσβασης ανηλίκων κάτω των 15 ετών στα κοινωνικά δίκτυα, είναι αυτές τις ημέρες βασικό θέμα συζήτησης σε κάθε σπίτι με παιδιά. Επομένως θα ήθελα να πας πείτε όσες περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε.
Είναι πράγματι ένα θέμα που αφορά κάθε οικογένεια και απαιτεί μεγάλη σοβαρότητα από όλους, την Πολιτεία, τους γονείς, τις πλατφόρμες. Πρόκειται εξάλλου για μια πρωτοβουλία που έχει αναδείξει και ο ίδιος ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ανοίγοντας μια συζήτηση που πλέον αποκτά συγκεκριμένο περιεχόμενο. Η βασική φιλοσοφία είναι απλή: να προστατεύσουμε τα παιδιά σε μια ηλικία όπου ακόμη δεν έχουν αναπτύξει τα απαραίτητα «φίλτρα» απέναντι σε ένα περιβάλλον που μπορεί να γίνει έντονα εθιστικό.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης θα έχουν την υποχρέωση να αποκλείουν την πρόσβαση σε παιδιά κάτω των 15 ετών. Και αυτό δε θα βασίζεται πια σε μια απλή δήλωση ηλικίας από πλευράς χρήστη, όπως γινόταν μέχρι σήμερα. Οι πλατφόρμες θα είναι υποχρεωμένες να ελέγξουν την ηλικία του χρήστη μέσω των αλγορίθμων που διαθέτουν, εμείς παρόλα αυτά τους δίνουμε ένα ακόμη προαιρετικό εργαλείο. Το Kids Wallet, το app που υλοποιήσαμε και στο οποίο εντάξαμε τον ευρωπαϊκό μηχανισμό επιβεβαίωσης ηλικίας. Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα που το εφαρμόζει στην πράξη. Αξίζει να το τονίσουμε ότι το Kids Wallet δεν δίνει κανένα προσωπικό δεδομένο του χρήστη στην πλατφόρμα, παρά μόνο αν ο χρήστης είναι άνω ή κάτω των 15 ετών. Τόσο απλά. Συνεπώς η δικαιολογία που μέχρι σήμερα ακούγαμε ότι «δεν ξέραμε την πραγματική ηλικία του χρήστη», δεν θα είναι πλέον αποδεκτή.
Αυτό φυσικά θέλει χρόνο, και για τη νομική προπαρασκευή, και για την ενημέρωση γονέων και παιδιών αλλά και για την προετοιμασία των πλατφορμών.
Αυτό το βήμα έρχεται σε συνέχεια των μέτρων που έχουν ληφθεί για την προστασία των ανηλίκων και αφορούν στην απαγόρευση μεταξύ άλλων, πώλησης αλκοόλ και προϊόντων καπνού. Σε αυτό, όμως, το “κλειδί” είναι η επαλήθευση ηλικίας. Πως λειτουργεί το age verification;
Αξιοποιούμε ακριβώς τον ίδιο μηχανισμό για την αποτροπή πρόσβασης των ανηλίκων σε προϊόντα αλκοόλ, καπνού και άτμισης. Μέσα από το Gov.gr Wallet και το Kids Wallet, η διαδικασία γίνεται άμεσα και με απόλυτη αξιοπιστία: ο πωλητής επιλέγει το ηλικιακό όριο και εμφανίζεται ένα QR code, το οποίο σκανάρεται επιτόπου από τον πολίτη. Αμέσως το σύστημα δίνει μια ξεκάθαρη ένδειξη, επιτρέπεται ή δεν επιτρέπεται η συναλλαγή, χωρίς να αποκαλύπτεται καμία άλλη πληροφορία. Το σύστημα είναι απλό, γρήγορο και απολύτως ασφαλές. Βασίζεται στην ευρωπαϊκή λογική του zero-knowledge proof. Το συγκεκριμένο μέτρο εντάσσεται σε έναν ευρύτερο σχεδιασμό που υλοποιούμε σε συνεργασία με τα Υπουργεία Υγείας και Προστασίας του Πολίτη, υπό τον συντονισμό του Υπουργού Επικρατείας, Άκη Σκέρτσου. Επιπλέον, δημιουργήσαμε το ψηφιακό μητρώο alto.gov.gr, όπου καταγράφονται υποχρεωτικά όλοι οι πωλητές, ώστε να υπάρχει πλήρης εικόνα της αγοράς και πιο στοχευμένοι έλεγχοι. Ακόμη, μέσω της πλατφόρμας events.gov.gr φροντίζουμε για την ανακοίνωση των εκδηλώσεων στις οποίες συμμετέχουν ανήλικοι. Άρα παρέχουμε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προστασίας.
Μια άλλη παρέμβαση, που έχει ήδη επιδράσει στη ζωή των οδηγών, είναι οι ηλεκτρονικές κλήσεις και οι κάμερες με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης. Σε ποιο σημείο βρισκόμαστε, τι δείχνουν τα πρώτα στοιχεία και ποιο το χρονοδιάγραμμα για την επέκτασή τους;
Εδώ και περίπου έναν μήνα έχουν αρχίσει να αποστέλλονται οι πρώτες κλήσεις ηλεκτρονικά, απευθείας στη Θυρίδα Πολίτη στο gov.gr και στο Gov.gr Wallet. Πρόκειται για παραβάσεις που καταγράφηκαν από τις οκτώ κάμερες τεχνητής νοημοσύνης που εγκαταστήσαμε σε σημεία αυξημένης επικινδυνότητας που μας υπέδειξε η ΕΛ.ΑΣ. στην Αττική, καθώς και από τις κάμερες που τοποθέτησε το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών σε λεωφορεία για τον έλεγχο των λεωφορειολωρίδων.
Το σημαντικό είναι ότι μιλάμε για κάμερες με χρήση ΤΝ, που καταγράφουν παραβάσεις όπως ταχύτητα, κόκκινο φανάρι, χρήση κινητού ή μη χρήση ζώνης, χωρίς περιθώρια επιλεκτικής εφαρμογής. Σε ό,τι αφορά την επόμενη μέρα, το χρονοδιάγραμμα είναι σαφές: Αυτές τις ημέρες βγαίνει στον αέρα ο διαγωνισμός για 1.000 επιπλέον κάμερες σε Αττική, Θεσσαλονίκη και Κρήτη, επίσης ο διαγωνισμός του Υπ. Μεταφορών για άλλες 600 κάμερες σε λεωφορεία και ολοκληρώνεται μέσα στο καλοκαίρι η τοποθέτηση 400 καμερών της Περιφέρειας Αττικής. Παράλληλα, αναπτύσσεται το ενιαίο ηλεκτρονικό σύστημα διαχείρισης παραβάσεων, που θα καλύπτει όλη τη διαδικασία, από την καταγραφή μέχρι την πληρωμή ή την ένσταση, πλήρως ψηφιακά.
Το λέω συνεχώς και θα συνεχίσω να το λέω. Στόχος μας δεν είναι να τιμωρήσουμε κανέναν. Μακάρι οι κάμερες να μη γράψουν καμία νέα παράβαση. Στόχος μας είναι να αλλάξουμε συνολικά την κουλτούρα στην οδική ασφάλεια, αξιοποιώντας την τεχνολογία ώστε οι κανόνες να εφαρμόζονται με συνέπεια. Να περάσουμε σε ένα σύστημα που λειτουργεί προληπτικά, ενισχύει την υπευθυνότητα, περιορίζει τις παραβάσεις στην πράξη, περιορίζει τα δυστυχήματα και τα ατυχήματα, ένα σύστημα που σώζει ζωές.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αναδείξει -και το επανέλαβε μετά τις τελευταίες εξελίξεις- ότι ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι το βασικό εργαλείο στη «μάχη» με το «βαθύ κράτος». Τι ακολουθεί, λοιπόν και μέχρι ποιου σημείου μπορεί τελικά να ψηφιοποιηθεί ένα κράτος;
Ακριβώς. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός είναι μια βαθιά θεσμική αλλαγή στον τρόπο που λειτουργεί το κράτος. Δεν είναι απλά θέμα ψηφιοποίησης. Είναι θέμα μιας συνεχούς μάχης με τις παθογένειες τους χθες.
Γιατί, τι σημαίνει «βαθύ κράτος»; Σημαίνει καθυστερήσεις, αδιαφάνεια, διαφορετική μεταχείριση του πολίτη ανάλογα με το ποιον γνωρίζει. Όλα αυτά τα χρόνια δομήθηκε ένα κράτος, όπου η αυτονόητη εξυπηρέτηση του πολίτη έχει -σε κάποιες περιπτώσεις- μετατραπεί σε αντικείμενο εκμετάλλευσης.
Εκεί ακριβώς έρχεται η ψηφιοποίηση και βάζει κανόνες που ισχύουν για όλους, χωρίς εξαιρέσεις. Από το 2019 μέχρι σήμερα έχουν γίνει σημαντικά βήματα: χιλιάδες ψηφιακές υπηρεσίες, απλούστερες διαδικασίες, ταχύτερη εξυπηρέτηση, εκατομμύρια ψηφιακές συναλλαγές. Το πιο ουσιαστικό είναι ότι αλλάζει η φιλοσοφία του κράτους προς μια πιο άμεση και δίκαιη σχέση με τον πολίτη. Δουλεύουν όλα τέλεια; Προφανώς και όχι. Έχουμε ακόμη δρόμο μπροστά μας. Στόχος είναι η επέκταση αυτής της λογικής παντού στη δημόσια διοίκηση. Γιατί τα κλικ στη δημόσια διοίκηση δεν έχουν χρώμα, δεν παράγουν πολιτική εκμετάλλευση και επίσης είναι ιχνηλατίσιμα. Μπορείς να ξέρεις ποιος έκανε τί και πότε.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της κατεύθυνσης είναι όσα ήδη αναφέραμε και υλοποιούμε: Το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων δεδομένα του οποίου πλέον μας δίνουν πιο στοχευμένη αξιοποίηση των ενισχύσεων στον αγροτικό τομέα, η ηλεκτρονική καταγραφή και επίδοση των κλήσεων που βάζει τέλος σε πρακτικές του παρελθόντος, η εθνική στρατηγική προστασίας των ανηλίκων, είτε μιλάμε για τον ψηφιακό εθισμό είτε για το αλκοόλ και το τσιγάρο, η ηλεκτρονική ταυτοποίηση των εισιτηρίων ποδοσφαίρου και μπάσκετ, που άλλαξε τελείως την εικόνα στα γήπεδα της χώρας.
Η συζήτηση αυτή διεξάγεται, ωστόσο, σε ένα τεταμένο και συγκρουσιακό πολιτικό κλίμα. Εκτιμάτε ότι έτσι θα πάμε στις επόμενες κάλπες; Επίσης, το ρεπορτάζ σας θέλει να είστε υποψήφιος στις επόμενες εθνικές εκλογές και μάλιστα στην περιοχή σας, στα Τρίκαλα. Το επιβεβαιώνετε;
Νομίζω ότι όλοι αντιλαμβανόμαστε πως τα επίπεδα τοξικότητας στον δημόσιο διάλογο έχουν ανέβει πολύ το τελευταίο διάστημα. Συχνά, αντί για ουσιαστικές προτάσεις πάνω στα πραγματικά προβλήματα της καθημερινότητας των πολιτών, βλέπουμε μια αντιπαράθεση που εξαντλείται σε εντυπώσεις. Και δυστυχώς το κλίμα τοξικότητας αυτό περνάει και στους πολίτες που αποστρέφονται ακόμη περισσότερο την πολιτική. Από την πλευρά μας, η επιλογή είναι διαφορετική. Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, υπό τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, προχωρά ένα πολυεπίπεδο μεταρρυθμιστικό έργο, με στόχο την αναβάθμιση του συνόλου της ελληνικής κοινωνίας, την ανάπτυξη του συνόλου της ελληνικής οικονομίας.
Σε ό,τι αφορά τις εκλογές, ο Πρωθυπουργός έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια ότι θα γίνουν στο τέλος της τετραετίας. Αυτό είναι ζήτημα θεσμικής συνέπειας και πολιτικής σταθερότητας. Σε προσωπικό επίπεδο, η προτεραιότητά μου είναι να συμβάλλω σε αυτή την προσπάθεια με τον πιο ουσιαστικό τρόπο και με όποιο ρόλο μου ζητηθεί.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
