Πολιτιστική και περιβαλλοντική υποβάθμιση διαπιστώνει στα Μετέωρα ο Συνήγορος του Πολίτη

«Πολιτιστική και Περιβαλλοντική υποβάθμιση της περιοχής των Μετεώρων» είναι ο τίτλος του πορίσματος του Συνηγόρου του Πολίτη, έτσι όπως αυτό προέκυψε μετά από αναφορές πολιτών προς την ανεξάρτητη αρχή, που αφορούσαν ευρύ φάσμα περιβαλλοντικών ζητημάτων.

Στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του ο Συνήγορος του Πολίτη εξέτασε ζητήματα που σχετίζονται με την ευρύτερη περιοχή των Μετεώρων, μετά από αλληλογραφία με τις αρμόδιες υπηρεσίες και τους φορείς, μετά από αναφορές που δέχθηκε από πολίτες, μετά από αυτοψία που πραγματοποίησε στην περιοχή και μετά τη συμμετοχή του σε ευρεία σύσκεψη που έγινε στα Τρίκαλα με όλες τις εμπλεκόμενες υπηρεσίες.

Έτσι, διαπιστώνει προβλήματα από πολεοδομικές εργασίες χωρίς άδεια σε τέσσερις από τις έξι συνολικά λειτουργούσες ιερές μονές, σε ζητήματα πλημμελούς ελέγχου, καταλήγει σε πρόταση για έλεγχο υπαλλήλων του υπουργείου Πολιτισμού για πλημμελή άσκηση των καθηκόντων τους και προτείνει παραπομπή των υπαιτίων στον αρμόδιο Εισαγγγελέα.

Να σημειωθεί ότι δεν καταλήγουν όλες οι υποθέσεις με τις οποίες ασχολείται ο Συνήγορος του Πολίτη σε πόρισμα. Στην προκειμένη περίπτωση προφανώς διαπιστώθηκε η σοβαρότητα του ζητήματος, κυρίως δε η μεγάλη σημασία του μνημείου των Μετεώρων για όλη την ανθρωπότητα, καθώς γίνεται αναφορά στο γεγονός ότι έχει κηρυχθεί από την UNESCO ως μνημείο παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς.

Διαπιστώσεις

Αναλυτικά, ο Συνήγορος του Πολίτης μέσα από το πόρισμα των δεκαεννέα (19) σελίδων του ζητά από τους αρμόδιους υπουργούς Πολιτισμού και Περιβάλλοντος «να αναλάβουν τις απαιτούμενες πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση και προστασία της εξέχουσας σημασίας περιοχής των Μετεώρων καθώς και να διερευνήσουν συνολικά το ζήτημα και να τοποθετηθούν στα αναδειχθέντα με το παρόν πόρισμα ζητήματα διοικητικής δράσης».

Μεταξύ άλλων δε στο πόρισμα αναφέρεται ότι δεν επιτρέπεται καμία εργασία στα υφιστάμενα κτίρια των ιερών μονών και στο περιβάλλον τους χωρίς προηγουμένως να έχει εξασφαλιστεί η άδεια από τα αρμόδια υπουργεία. Είναι σημαντικό ότι στο ίδιο πόρισμα αναγράφεται πως έχει «επανειλημμένως τονιστεί στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Τρικάλων ότι είναι επιβεβλημένη η προώθηση όλων ανεξαιρέτως των ζητημάτων, που αφορούν επεμβάσεις εντός του θεσμοθετημένου αρχαιολογικού χώρου στην Κεντρική Υπηρεσία προς εξέταση από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο».

Τονίζεται επίσης ότι, οι δασικές εκτάσεις εντός ζώνης πρέπει να διατηρήσουν τον χαρακτήρα τους, δεν επιτρέπεται οποιαδήποτε αλλοίωση του εδάφους ή η εγκατάσταση οποιασδήποτε κατασκευής, δεν επιτρέπεται η διάνοιξη νέων οδών και η οποιαδήποτε διαπλάτυνση των υφιστάμενων, εκτός από τις ανάγκες πυροπροστασίας των μνημείων. Διαπιστώνει επίσης διαρροή λυμάτων και απόρριψη αποβλήτων, εκχερσώσεις και εργασίες επί του οδικού δικτύου, οικοδομικές εργασίες σε τέσσερις Ιερές Μονές και ένα μετόχι, ενώ είναι αξιοσημείωτο ότι διαπιστώνει έλλειψη προσωπικού στην Υπηρεσία Δόμησης Καλαμπάκας (νυν Μετεώρων) και προσωπικού φύλαξης στην ΕΦΑ Τρικάλων.

Στα συμπεράσματα του πορίσματος περιλαμβάνεται η διαπίστωση, αυθαίρετων κατασκευών και παράνομων επεμβάσεων, πλημμελών ελέγχων και αποφυγής επιβολής κυρώσεων ή παραπομπής στη Δικαιοσύνη, εκ των υστέρων εγκρίσεις και τακτοποιήσεις αυθαίρετων κατασκευών, κ.λπ

Προτάσεις

Να σημειωθεί ότι ο ρόλος του Συνηγόρου του Πολίτη είναι γνωμοδοτικός. Έτσι, προτείνει , μεταξύ άλλων, στα αρμόδια υπουργεία τον έλεγχο των υπαλλήλων του υπουργείου Πολιτισμού για πλημμελή άσκηση καθηκόντων, την παραπομπή των υπαιτίων στον Εισαγγελέα για βλάβη και αλλοίωση μνημείου, την αυστηρή τήρηση των Υπουργικών Αποφάσεων που εγκρίνουν τις Αρχιτεκτονικές μελέτες των Ιερών Μονών, την ενίσχυση της Εφορείας Αρχαιοτήτων με αρχαιοφύλακες, την ενίσχυση του προσωπικού της Υπηρεσίας Δόμησης του Δήμου Μετεώρων ώστε να μπορεί να κάνει ελέγχους, την καταγραφή του συνόλου των κτισμάτων και της αρχιτεκτονικής δομής των Ι.Μ. Μετεώρων.

Καταλήγοντας δε στο πόρισμα καλεί τους υπουργούς Πολιτισμού και Περιβάλλοντος να αναλάβουν πρωτοβουλίες για την αποκατάσταση και προστασία της εξέχουσας σημασίας περιοχής των Μετεώρων καθώς και να διερευνήσουν συνολικά το ζήτημα και να τοποθετηθούν στα αναδειχθέντα από το πόρισμα ζητήματα διοικητικής δράσης.