Του ΓΙΑΝΝΗ ΨΑΡΡΗ
Την Παρασκευή 3 Αυγούστου 2018 το μεσημέρι οι υπεύθυνοι της Βιβλιοθήκης Καλαμπάκας, κάνοντας πράξη το πρόγραμμα «Καλοκαιρινές δράσεις 2018, ταξιδεύοντας στη Γραμμή του χρόνου», επισκέφθηκαν το Λαογραφικό Μουσείο (ή Λαογραφική Συλλογή) της Κρανιάς Καλαμπάκας (Ασπροποτάμου).
Σκοπός αυτής της δράσης ήταν σε συνεργασία με τον Πολιτιστικό Σύλλογο Κρανιάς να γίνει ενημέρωση και επίδειξη του τρόπου ψηφιοποίησης των λαογραφικών εκθεμάτων του Μουσείου. Η πρόεδρος του Συλλόγου Φανή Σμιξιώτη ευχαρίστησε τους ανθρώπους της Βιβλιοθήκης Καλαμπάκας για την ενέργειά τους αυτή.
Στην αρχή έγινε προφορική ψηφιοποίηση. Ο Δ. Καραγκούνης αναφέρθηκε στην ίδρυση του Συλλόγου, στη μετατροπή του πέτρινου κτηρίου του Σχολείου σε Μουσείο, στη συλλογή των εκθεμάτων και στη λαογραφική ιστορία της Κρανιάς. Ο Κώστας Ψαρρής αναφέρθηκε σε εκθέματα βουκολικής χροιάς. Απαντήθηκαν και ερωτήματα. Εκ μέρους της Βιβλιοθήκης Καλαμπάκας μίλησε ο Δ. Μακρής ο οποίος αναφέρθηκε στο θέμα της ψηφιοποίησης των αντικειμένων. Μάλιστα κάποια από αυτά, ιδίως μικρά, φωτογραφήθηκαν μέσα σε ειδικό θάλαμο.
Η καταρρακτώδης βροχή, που έπεφτε από τις δέκα το πρωί, δεν εμπόδισε τους τριάντα περίπου ηρωικούς Κρανιώτες να παρευρεθούν στην εκδήλωση. Τονίζω ότι αυτή την εποχή στην Κρανιά θα βρίσκονται 2.000 περίπου άνθρωποι.
Λίγα λόγια για το κτήριο και τα εκθέματα
Η Λαογραφική Συλλογή στεγάζεται σε ένα μεγάλο πέτρινο κτήριο που μέχρι το 1943 λειτουργούσε το Σχολείο. Είναι ένα από τα ελάχιστα κτήρια της Κρανιάς που δεν κάηκαν τη χρονιά αυτή από τους Γερμανούς. Οι Κρανιώτες, και ειδικά οι Κρανιώτισσες, έδωσαν κάποια από τα αντικείμενα που γλίτωσαν στο Μουσείο.
Η Κρανιά ως χωριό και τσελιγκάδων, ήταν πλούσια και σε μαλλί. Αυτό επεξεργάζονταν οι γυναίκες κάνοντας ρούχα αλλά και προίκα των κοριτσιών. Πέρα από τα χοντρά, όπως βελέντζες διαφόρων χρωμάτων, κάπες, χοντρές κουβέρτες, έκαναν και τα περίφημα λεπτά μάλλινα σκουτιά που γίνονταν φορεσιές για τους άνδρες. Λευκές οι επίσημες ενδυμασίες και μαύρες οι καθημερινές, οι ανεπίσημες. Καραβάνια κυρατζήδων μετέφεραν σε πολλές περιοχές αυτά τα ονομαστά Κρανιώτικα σκουτιά.
Ονομαστά ήταν και τα περίφημα και πολύχρωμα υφαντά της Κρανιάς με τα πολλά σχέδια, όπως μπερντέδες, ντιβάνια, μιντερλίκια, χαλιά (κιλίμια), μπάντες, μαξιλάρια… Σε κάποια υφαντά, υπάρχουν στην ύφανσή τους χρονολογίες: 1885, 1890 αλλά και ονόματα.
Από το 1850 έως το 1910 στα πολύχρωμα και σύνθετα σχέδια όλων των ειδών τα υφαντά, στο φόντο, κυριαρχούσε το κόκκινο χρώμα. Από το 1910 μέχρι το 1930 το μαύρο και μετά το 1930 το μπεζ.
Σήμερα αυτά δυστυχώς τα βλέπουμε μόνο σε Μουσεία ή ιδιωτικές συλλογές…
Αυτόν τον καιρό το Λαογραφικό Μουσείο της Κρανιάς είναι ανοικτό. Αν βρεθείτε εκεί στα ψηλά, αξίζει να το επισκεφθείτε.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
Συγχαρητήρια σε όλους τους συντελεστές της σπουδαίας αυτής συνεργασίας.
Αχιλλέας Σιάχος πρώην μέλος Δ. Σ. του Πολιτιστικού Συλλόγου Κρανιάς Ασπροποτάμου