“… Ένα παραθυράκι θέλω στο φτωχικό μου, να μπαίνει ελεύθερα το φως του ήλιου, να φωτίζει ελεύθερες καρδιές” (Αισχύλος).
Ίσως η ζωή να μην είναι τελικά το άθροισμα των μεγάλων γεγονότων, αλλά η αθέατη ακολουθία των μικρών στιγμών που περνούν σχεδόν απαρατήρητες.
Η ζωή δεν αποκαλύπτει πάντοτε την αξία της στα μεγάλα και εντυπωσιακά γεγονότα. Εκεί όπου δεν περιμένουμε τίποτα σπουδαίο, μπορεί να βρίσκεται τελικά ό,τι πιο πολύτιμο έχουμε.
Ηλία Γιαννακόπουλου
Φιλολόγου
Η ζωή δεν αποτελείται μόνον από τα «μεγάλα γεγονότα», ούτε από τις επιλογές-αποφάσεις που μέλλουν να καθορίσουν καταλυτικά το μέλλον μας, αλλά κυρίως κι από τις μικρές στιγμές, τις φαινομενικά ασήμαντες και ίσως αποχρωματισμένες από τη μοναδικότητα και το ανεπανάληπτο, όπως συνηθίζουμε να λέμε…
Ένας καφές, μία κουβέντα, ένα βλέμμα, μία εικόνα, ένας ήχος, ένα χαμόγελο, μία υπαινικτική σιωπή, η ανάγνωση ενός στίχου ή της «σκέψης της ημέρας» από ένα αγαπημένο σου βιβλίο, ένα απρόσμενο τηλέφωνο ή ακόμη-ακόμη και μία στιγμή ρεμβασμού στο πέταγμα των πουλιών που άλλοτε αναζητούν την τροφή τους κι άλλοτε πετούν από το φόβο ενός ανθρώπινου θορύβου, μπορούν να αποκτήσουν, εκ των υστέρων, τη δύναμη μιας ολόκληρης ζωής.
Ίσως σε όλα τα παραπάνω να ενοικεί η ουσία και η ευτυχία της καθημερινότητάς μας, μακριά από τα ηχηρά, τα πομπώδη και τα εντυπωσιακά που πολλές φορές αιχμαλωτίζουν το βλέμμα, μονοπωλούν την προσοχή μας και πέραν αυτών ουδέν άλλο, παρά κύμβαλα αλαλάζοντα….
Μία άλλη παράμετρος των μικρών στιγμών της ζωής μας είναι και η αδυναμία μας να τις αξιολογήσουμε ως σημαντικές. Συνήθως τις προσπερνάμε ως κάτι σύνηθες ή ανούσιο, γιατί η εποχή μας μάς έχει «πείσει» πως αξία έχει μόνον αυτό που κραυγάζει, τυφλώνει ή αναστατώνει συναισθηματικά. Το αθόρυβο και το λιτό αντιμετωπίζονται ως απαξίες και δεν αφήνουν ίχνη στο πέρασμά τους, αφού η κοσμοθεωρία μας έχει εγκλωβιστεί στα φανταχτερά, στα περίεργα και σε ό,τι συγκεντρώνει τα χιλιάδες like στην επικοινωνία με τον περίγυρό μας.
Και όταν αυτά τα πομπώδη και φανταχτερά ξεφουσκώσουν και φανεί το κενό τους και το «ανούσιο», τότε είναι που αναπολούμε την απλότητα, τη λιτότητα και την «αισθητική» όλων εκείνων των μικρών στιγμών που αφήσαμε να φύγουν χωρίς να πιούμε μια γουλιά από το άρωμά τους.
Μόνο όταν περάσει ο χρόνος καταλαβαίνουμε πως εκείνος ο πρωινός-απογευματινός καφές, εκείνη η συνάντηση με ένα φιλικό πρόσωπο, εκείνη η συζήτηση-αναπόληση των περασμένων με ένα συγγενικό σου πρόσωπο ήταν κάτι πολύτιμο, κι ας μην επέφερε τόσο σημαντικές αλλαγές στη ζωή μας.
Στις μικρές, αλλά τόσο σημαντικές στιγμές, συμπεριλαμβάνεται και η στιγμή που χάνεσαι παρατηρώντας την έφοδο των πουλιών στη συκιά και στην κληματαριά του κήπου, αναζητώντας την τροφή τους στα ώριμα σύκα και σταφύλια. Κι ενώ υπάρχει ένας ανταγωνισμός μεταξύ τους, ποτέ δεν είδα τον πόλεμο μεταξύ τους. Ίσως η φύση να γνωρίζει καλύτερα από εμάς πως η συνύπαρξη δεν απαιτεί πάντοτε νικητές και ηττημένους.
Ακόμη και τα γαβγίσματα των σκυλιών-άκρως ανταγωνιστικά-σε κάποιες ωραίες-μικρές στιγμές που σπάζουν τη νυχτερινή ησυχία είναι πιο διδακτικά και σημαντικά από τον καβγά και την ένταση των Ελλήνων λουομένων στις θερινές παραλίες για μία ξαπλώστρα.
Τέτοιες μικρές στιγμές θα μπορούσε κάποιος να περιγράψει πολλές, ανάλογα με την ψυχοσύνθεση, την κοινωνικότητα και τη βιοθεωρία του γενικότερα. Μικρές στιγμές που μπορεί να μη προκαλούν συγκίνηση, αλλά με την πάροδο του χρόνου μετατρέπουν το εφήμερο σε μνήμη και αναπόληση. Και τότε συνειδητοποιούμε πως η μνήμη δεν κρατά πάντοτε τα μεγάλα, αλλά συχνά εκείνα που κάποτε θεωρήσαμε ασήμαντα.
Και χρειάζεται μεγάλες αντιστάσεις και μία αντισυμβατική φιλοσοφία ζωής να προσπαθείς να «επιβιώσεις» με ένα πανέρι από σύκα και σταφύλια του κήπου σου δίπλα στον πρωινό καφέ της ημέρας, πριν βομβαρδιστείς με εικόνες αναρτήσεων από μαγευτικές παραλίες, απίθανα πολύβουα πανηγύρια και πανάκριβα εδέσματα. Εικόνες που μερικές φορές σε αναγκάζουν να σκεφτείς μήπως εσύ βρίσκεσαι σε λάθος επιλογές ζωής.
Η ζωή δεν χρειάζεται πολλά για να είναι πλούσια!!!
Πώς να ανταγωνιστεί, όμως, το απλό, το γνήσιο και το λιτό το πολύπλοκο, το ψεύτικο και το πολυτελές;
Οι περισσότεροι ζουν είτε με τις αναμνήσεις του χθες είτε με τις προσδοκίες του αύριο. Το σήμερα το ξεχνάμε από τη σπουδή μας ή να κερδίσουμε το αβέβαιο μέλλον ή στις μελαγχολικές διαπιστώσεις πως η ζωή κάποτε ήταν πιο αληθινή και πιο γνήσια και πιο ενδιαφέρουσα και που όμως δεν προλάβαμε να την αξιολογήσουμε σωστά.
Έτσι, όμως, χάνουμε την κάθε μέρα, τη μαγεία του κάθε πρωινού και παγιδευόμαστε στις έγνοιες μιας αυριανής καλύτερης ζωής. Κι όμως, το αύριο, όταν φτάσει, θα είναι και αυτό ένα σήμερα που θα ζητά από εμάς την ίδια προσοχή.
Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω η απαξίωση του σήμερα και των μικρών στιγμών στο όνομα και στο «όραμα»-πλάνη ενός καλύτερου μέλλοντος που θα μάς συγκλονίσει και θα αλλάξει τη ζωή μας.
Το κακό δεν βρίσκεται στο να παλεύουμε και να ονειρευόμαστε το καλύτερο αύριο, αλλά στο να θυσιάζουμε άκριτα-αλόγιστα το σήμερα και τη μαγεία των μικρών στιγμών.
Η λατρεία του παροντισμού είναι τόσο αναποτελεσματική στο να μας χαρίσει την ευτυχία όσο και η αγωνιώδης προσπάθεια να πετύχουμε αυτήν μέσα από τον εκκωφαντικό σχεδιασμό ενός μελλοντικού στόχου.
Ας αρκούμαστε στα μικρά και καθημερινά που είναι τα δεδομένα μας και τα υπόλοιπα, τα μεγαλεπήβολα και τα υψιπετή, ας τα ονειρευόμαστε χωρίς το άγχος πως μπορεί να μην έρθουν ποτέ.
Ο μινιμαλισμός ως αισθητική επιλογή και στάση ζωής μπορεί να εμπλουτίσει περισσότερο τις «μικρές στιγμές» και να καταδείξει την κενότητα του μαξιμαλισμού (ως στάση ζωής), που γεμίζει με περιττά υλικά αγαθά τη ζωή μας και επιτείνει την αγωνία απόκτησής τους, με ό,τι αυτό συνεπάγεται στην ψυχική υγεία του σύγχρονου ανθρώπου.
Στις μικρές στιγμές της ζωής μας θα μπορούσαμε να προσθέσουμε και τις μοναχικές, στις οποίες ο άνθρωπος, μακριά από τον κοινωνικό συγχρωτισμό, μπορεί με μια διάθεση στοχαστική να συνομιλήσει με τον εαυτό του και με ό,τι τον προβληματίζει. Η μοναχικότητα, όταν δεν γίνεται απομόνωση, μπορεί να μετατραπεί σε χώρο αυτογνωσίας.
Ας δώσουμε, λοιπόν, τη δέουσα προσοχή στις «μικρές στιγμές» που μας κάνουν πιο πλούσιους σε πολλά χωρίς αντίτιμο.
Ίσως τελικά η ευτυχία να μην είναι ένας μακρινός προορισμός, αλλά η ικανότητα να αναγνωρίζουμε την αξία αυτού που ήδη έχουμε μπροστά μας. Ο χρόνος δεν επιστρέφει για να ξαναζήσουμε έναν καφέ, ένα βλέμμα, μια σιωπή. Γι’ αυτό η σοφία βρίσκεται στο να είμαστε παρόντες όταν η ζωή περνά αθόρυβα δίπλα μας.
Ένας πρωινός καφές στον κήπο, δίπλα στα σύκα και τα σταφύλια, με ένα αγαπημένο βιβλίο ανοιχτό στα χέρια, μπορεί να γίνει μια μικρή τελετουργία γαλήνης. Μερικές σελίδες, ένας στίχος, μια φράση που μας σταματά για λίγο, το άρωμα του καφέ και το κελάηδημα των πουλιών συνθέτουν μια στιγμή που δεν χρειάζεται τίποτα περισσότερο για να αποκτήσει αξία.
Είναι από εκείνες τις απλές και μικρές στιγμές που δεν κάνουν θόρυβο, αλλά μένουν μέσα μας και, κάποτε, επιστρέφουν ως πολύτιμες αναμνήσεις.
Αυτές τις μικρές στιγμές αναπολεί και προτάσσει ως αξία ζωής και ο Αισχύλος στο έργο του “Αγαμέμνων”:
“Να μου λείπουν τα πεδία των μαχών και η δόξα που αιμορραγεί χρυσάφι μολυσμένο από την πλεονεξία. Δεν θέλω να σκλαβώσω ούτε να σκλαβωθώ. Ένα παραθυράκι θέλω στο φτωχικό μου, να μπαίνει ελεύθερα το φως του ήλιου, να φωτίζει ελεύθερες καρδιές”
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
