Γροιλανδία: Δεν πωλείται…

“Η γης δεν έχει κρικέλια για να την πάρουν στον ώμο και να φύγουν” (Γ. Σεφέρης, “Σαλαμίνα της Κύπρος”).
Οι μεγάλοι ποιητές και οι “πετυχημένοι” ποιητικοί Στίχοι δεν είναι μόνον αυτοί που προκαλούν στον αναγνώστη ισχυρούς συναισθηματικούς κραδασμούς, δεν είναι μόνον αυτοί που σε ταξιδεύουν σε άλλο πνευματικό σύμπαν, δεν είναι μόνον αυτοί που επωάζουν τις βαθιές κοινωνικές διεργασίες που συντελούνται δίπλα μας και δεν τις νιώθουμε, δεν είναι μόνον αυτοί που σαλπίζουν ένα νέο ηθικό κώδικα αξιών, δεν είναι μόνον αυτοί που εμπλουτίζουν την αισθητική μας με νέα σχήματα, εικόνες, ρυθμό και μουσικότητα, δεν είναι αυτοί που φωτίζουν την αθέατη πλευρά της ανθρώπινης ύπαρξης και ζωής…

Ηλία Γιαννακόπουλου
Φιλολόγου

Μεγάλοι Ποιητές και “πετυχημένοι ποιητικοί Στίχοι” θεωρούνται και είναι αυτοί που περιγράφουν και αναδεικνύουν τα μεγάλα και καθολικά θέματα του ανθρώπου και της ανθρωπότητας.
Ακόμη, όμως, πιο μεγάλοι Ποιητές και πιο “πετυχημένοι” ποιητικού Στίχου θεωρούνται όλοι εκείνοι που δικαιώνονται από τα γεγονότα του μέλλοντος και λειτουργούν ως “Προφητεία”.

Όλα τα παραπάνω ως πυρηνικά στοιχεία ενός μεγάλου Ποιητή ή ενός “πετυχημένου” ποιητικού Στίχου εμπεριέχονται στον στίχο του Γ Σεφέρη από το ποίημα του “Σαλαμίνα της Κύπρο”(1953):

“Η γης δεν έχει κρικέλια για να την πάρουν στον ώμο και να φύγουν”

Αν και ο παραπάνω στίχος γράφτηκε για την κατοχή της Κύπρου από τους Άγγλους και για τον αγώνα των Κυπρίων για ανεξαρτησία, εντούτοις αναδύει κάποιες διαχρονικές αλήθειες που τις επικυρώνουν τα σύγχρονα γεγονότα.
Η περίπτωση της Γροιλανδίας συνιστά μία ιδιάζουσα περίπτωση στο βαθμό που μία χώρα (ΗΠΑ) {χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ} δήλωσε απερίφραστα πως θέλει να την προσαρτήσει με ειρηνικά ή βίαια μέσα όντας κι αυτή μέλος του ΝΑΤΟ(Δανία).
“Η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική μας ασφάλεια. Η Δανία δεν μπορεί να τη διαχειριστεί μόνη της”.

Τόσο απλά και τόσο κυνικά.

Αν δεν αφορούσε την ανεξαρτησία ενός τόπου-χώρας και το δικαίωμα των κατοίκων του να ζουν ελεύθερα, σίγουρα θα προκαλούσε το ενδιαφέρον των υπέρμαχων του σουρεαλισμού, αφού η λογική, το διεθνές δίκαιο και η ηθική θεωρούνται είδη εν ανεπαρκεία ή είδη προς εξαφάνιση.
Ο ΤΡΑΜΠ έφτασε στο σημείο να υπόσχεται το ποσό των 100.000 δολαρίων για κάθε πολίτη της Γροιλανδίας για την ειρηνική παραχώρηση-προσάρτησή της. Η Γροιλανδία στα μάτια του πλανητάρχη φαντάζει ως ένα “ΟΙΚΟΠΕΔΟ” προς πώληση (συμφωνία “ελεύθερης σύνδεσης”).

Ποια σημασία έχουν για τον κ. ΤΡΑΜΠ οι διαμαρτυρίες των κατοίκων της Γροιλανδίας; “Greenland is not for sale” (Η Γροιλανδία δεν είναι προς πώληση).

Μία δε διαδηλώτρια-διοργανώτρια προχώρησε πιο πολύ τονίζοντας-υπενθυμίζοντας πως:

“Ένα ακόμη ισχυρό κράτος θεωρεί ότι είμαστε ένα άδειο κράτος στο χάρτη, που μπορεί να αγοραστεί ή να το πάρει όποιος θέλει με τη δύναμη. Οι πρόγονοί μας μάς έχουν κουβαλήσει μέσα από χιονοθύελλες και καταιγίδες-αυτό το θάρρος και το κουράγιο έχουμε μαζί μας σήμερα”.

Τα παραπάνω λόγια της διαδηλώτριας μας παραπέμπουν στην απάντηση των Ινδιάνων (Σιατλ-αρχηγός μιας φυλής των Ινδιάνων) προς τον Αμερικανό Πρόεδρο Φραγκλίνο Πηρς που ζήτησε από τους Ινδιάνους να πουλήσουν τη γη τους στην αμερικανική κυβέρνηση (1855).

«Ο μεγάλος αρχηγός στην Ουάσιγκτον διαμηνύει πως θέλει να αγοράσει τη γη μας… Την προσφορά του θα τη μελετήσουμε, γιατί ξέρομε πως, αν δεν το πράξομε, μπορεί ο λευκός να προφτάσει με τα όπλα και να πάρει τη γη μας.

Πώς μπορείτε να αγοράζετε ή να πουλάτε τον ουρανό – τη ζέστα της γης; Για μας μοιάζει παράξενο…Πώς μπορείτε να τα αγοράσετε από μας; Κάθε μέρος της γης αυτής είναι ιερό για το λαό μου. Κάθε αστραφτερή πευκοβελόνα, κάθε αμμούδα στις ακρογιαλιές, κάθε θολούρα στο σκοτεινό δάσος, κάθε ξέφωτο και κάθε ζουζούνι που ζουζουνίζει είναι, στη μνήμη και στην πείρα του λαού μου, ιερό».
Να, λοιπόν, που, αν και η γη δεν έχει “κρικέλια”, μπορεί κάποιος να την πάρει και να την αλυσοδέσει χωρίς να λογοδοτεί σε κανέναν. Τουναντίον ο κ. ΤΡΑΜΠ απειλεί με οικονομικά αντίμετρα κάθε χώρα που θα αντιταχθεί στα σχέδιά του.

Η λέξη παραλογισμός είναι πολύ φτωχή για να αποδώσει με σαφήνεια αυτό το άλμα της λογικής και της διεθνούς νομιμότητας του πλανητάρχη.
Τον παραλογισμό αυτόν τον επισημαίνει και η δήλωση της πρωθυπουργού της Δανίας.

“Αν εισβάλλουν στη Γροιλανδία, εισβάλλουν στο ΝΑΤΟ. Το άρθρο 5 θα πρέπει να ενεργοποιηθεί. Κι αν μία χώρα του ΝΑΤΟ εισβάλλει στο ΝΑΤΟ, τότε δεν υπάρχει ΝΑΤΟ”.

Αλλά ποιος και πώς μπορεί να αντιταχθεί στην αλαζονεία ενός ηγέτη που απερίφραστα και ανερυθρίαστα δηλώνει:

“Δεν χρειάζομαι το διεθνές δίκαιο. Η δική μου ηθική, το δικό μου μυαλό είναι το μόνο πράγμα που μπορεί να με σταματήσει. Ωστόσο δεν θέλω να πληγώσω ανθρώπους”.

Οπαδός της Machtpolitik (θεωρία ισχύος) δεν διστάζει ανάμεσα στο ξίφος και στον νόμο να επιλέξει το ξίφος.
“Από το imperium legis στο imperium gladi” (από την εξουσία του νόμου στην εξουσία του ξίφους).

Τεκμήριο αυτού του μακιαβελισμού και μία σχετική ανάρτηση με την Γροιλανδία χρωματισμένη με τη σημαία των ΗΠΑ και την υπενθύμιση “ΣΥΝΤΟΜΑ”.

Μπροστά σε όσα πράττει και διακηρύσσει ως μελλούμενα ο ΤΡΑΜΠ ακόμη και ο Κλέων ή και ο Αλκιβιάδης θα ωχριούσαν.

“Δεν μπορούμε να χαράξουμε, εκ των προτέρων όρια στην ηγεμονία μας. Γιατί είμεθα υποχρεωμένοι, αφού φθάσαμε σε αυτό το σημείο, άλλους να απειλούμε, άλλους να παραφυλάγουμε, με έξοδα άλλων, κι άλλους να μη συγχωρούμε γιατί κινδυνεύουμε να κυριαρχηθούμε, αν δεν κυριαρχήσουμε εμείς οι ίδιοι πάνω σε άλλους” (Αλκιβιάδης).

Οι σκέψεις και οι ενέργειες του κ. ΤΡΑΜΠ είναι τόσο απρόβλεπτες και κυνικά προγραμματισμένες που ακόμη και η “αρχή της απροσδιοριστίας-αβεβαιότητας”, όπως κι αυτή “η θεωρία του Χάους” είναι δύσκολο ως ερμηνευτικά εργαλεία να βοηθήσουν τη διεθνή κοινότητα να ανασυνταχθεί και να οικοδομήσει την άμυνά της.

Τελικά ο ΤΡΑΜΠ αποτελεί το υποκείμενο-πρόξενος του Χάους ή αντικείμενο-προιόν-γέννημα του χαοτικού μας κόσμου;
Ζώντας, λοιπόν, “μέσα σε ένα θρίλερ-μείγμα καφκικού εφιάλτη και σουρεαλιστικής κωμωδίας”, όπως επισημάνθηκε από τα social media είναι δύσκολο να εντάξουμε την πολιτική και ιδεολογική ταυτότητα καθώς και τη χαρακτηρολογική δομή του κ. ΤΡΑΜΠ στα γνωστά ψυχολογικά ή ψυχιατρικά σχήματα.
Ωστόσο, το εμφανές στοιχείο για κάποιους ειδικούς είναι ότι ο κ. ΤΡΑΜΠ διακατέχεται από το γνωστό “σύνδρομο μεγαλείου” με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την όλη συμπεριφορά του απέναντι σε χώρες και λαούς οικονομικά και στρατιωτικά υπολειπόμενες των ΗΠΑ.
Ειδικότερα τόσο ο ιστορικός Μπάρμπαρα Τάκμαν (“σύνδρομο ύβρεως“) όσο και ο Ντέιβιντ Όουεν (πρώην υπουργός εξωτερικών της Βρετανίας) επισημαίνουν τα βασικά γνωρίσματα όλων εκείνων των ανθρώπων και ιδιαίτερα των πολιτικών ηγετών που χαρακτηρίζονται από το “Σύνδρομο μεγαλείου”.

Ειδικότερα “O Όουεν στο βιβλίο του «Ασθενείς Ηγέτες στην Εξουσία» (εκδόσεις Καστανιώτη, 2008) παρέχει “έναν εκτενή κατάλογο των συμπεριφορικών συμπτωμάτων που απαιτούνται για να διαγνωστεί το σύνδρομο της ύβρεως, με την αρχαιοελληνική έννοια, το οποίο ωστόσο δεν είναι ψυχική ασθένεια για να απαιτεί επιστημονική διάγνωση, αλλά «είναι αρρώστια της θέσης, όσο και του ατόμου».

«Η πορεία του υβριστή της αρχαίας τραγωδίας», γράφει ο Οουεν, «είναι πανομοιότυπη με τη ζωή εκείνων των πολιτικών που, γεμάτοι αυτοπεποίθηση για τις επιτυχίες τους (σ.σ.: π.χ. να κερδίσουν τις εκλογές), περιφρονούν τις εισηγήσεις που διαφωνούν με τις πεποιθήσεις τους».

Κατά τον Όουεν, «το άτομο που πάσχει από το σύνδρομο της ύβρεως: Παρουσιάζει τη ναρκισσιστική τάση να θεωρεί τον κόσμο πεδίο στο οποίο ασκεί εξουσία κι επιζητεί δόξα. Αδυνατεί να αντιμετωπίσει τα προβλήματα με τρόπο ρεαλιστικό και μη αυτοαναφορικό. Δίνει δυσανάλογο βάρος στην εικόνα και στη γενική εντύπωση. Προτιμά τις ενέργειες που (…) ευνοούν την εικόνα του. Μιλάει με μεσσιανικό ύφος για τις ενέργειές του και υπερτονίζει τα επιτεύγματά του. Ταυτίζει τον εαυτό του με το κράτος σε τέτοιο βαθμό, που θεωρεί τις επιδιώξεις και τα συμφέροντα των δύο ταυτόσημα.(…) Εμπιστεύεται απόλυτα την κρίση του και αγνοεί τις υποδείξεις ή την κριτική των άλλων. Χαρακτηρίζεται από υπέρμετρη αυτοπεποίθηση με ψευδαισθήσεις παντοδυναμίας. Πιστεύει ότι δεν είναι υπόλογο στο ταπεινό δικαστήριο της κοινής γνώμης ή των συναδέλφων του, αλλά στο ανώτερο δικαστήριο της Ιστορίας ή του Θεού. Έχει την ακλόνητη πεποίθηση ότι το δικαστήριο αυτό θα τον δικαιώσει. Είναι παρορμητικό, παράτολμο και απερίσκεπτο. Δεν έχει επαφή με την πραγματικότητα. Αυτό συνδυάζεται με προοδευτική απομόνωση. Παρασύρεται από το “ευρύτερο όραμά του” κυρίως από την πεποίθηση ότι η στάση που θέλει να ακολουθήσει είναι ηθικώς ορθότερη, και παραβλέπει άλλες πτυχές της, όπως το αν είναι εφαρμόσιμη, το κόστος και τις ενδεχόμενες ανεπιθύμητες συνέπειες. Αρνείται πεισματικά να αλλάξει γραμμή πλεύσης…» (Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Καθημερινή» στις 11.1.2025).

Προς επίρρωση όλων των παραπάνω παραθέτω την επιστολή του κ. ΤΡΑΜΠ προς τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας κ. Γιόνας Γκαρ Στόρε.

“Αγαπητέ Γιόνας,

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η χώρα σας αποφάσισε να μη μου απονείμει το Βραβείο Νόμπελ Ειρήνης για το γεγονός ότι έθεσα τέλος σε οκτώ πολέμους και πλέον, δεν αισθάνομαι πλέον υποχρεωμένος να σκέφτομαι αποκλειστικά με γνώμονα την ειρήνη, αν και αυτή θα παραμένει πάντοτε κυρίαρχη προτεραιότητα. Πλέον, όμως, μπορώ να εξετάζω και το τι είναι καλό και προσήκον για τις Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής”.

&. Απορία Ψάλτου Βηξ: Αλήθεια πώς εξηγείται η υποτονική αντίδραση της Ρωσίας και της Κίνας στα σχέδια του ΤΡΑΜΠ να προσαρτήσει τη ΓΡΟΙΛΑΝΔΙΑ; Δέχτηκαν τόσο γρήγορα κι απλά τη μετάβαση από το “Δόγμα Μονρόε” στο “Δόγμα Ντονρόε” (συνδυασμός των ονομάτων Ντόναλντ και Μονρόε);