Από την Παρασκευή 7 έως την Κυριακή 9 Νοεμβρίου 2025, θα πραγματοποιηθεί στα Τρίκαλα και την Καλαμπάκα το τριήμερο 13ο Συμπόσιο Τρικαλινών Σπουδών, οι εργασίες του οποίου θα διεξαχθούν στην αίθουσα του Δίδυμου Οθωμανικού Λουτρού / Μουσείο Τσιτσάνη (Παρασκευή – Σάββατο) και στην αίθουσα «Νίτσα Λιάπη» στην Καλαμπάκα (Κυριακή).
Το Συμπόσιο αυτό διοργανώνει ο Φιλολογικός, Ιστορικός, Λογοτεχνικός Σύνδεσμος (Φ.Ι.ΛΟ.Σ.) Τρικάλων και τελεί υπό την Αιγίδα της Περιφέρειας Θεσσαλίας / Περιφερειακής Ενότητας Τρικάλων. Ως Χορηγοί, εκτός από την Περιφέρεια Θεσσαλίας, συμμετέχουν ο Δήμος Τρικκαίων, ο Δήμος Μετεώρων, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Τρικάλων και ο Εκδοτικός Οίκος Κ. & Μ. Σταμούλη.
Συμμετέχουν 42 Σύνεδροι από όλη την Ελλάδα με 41 επιστημονικές ανακοινώσεις σχετικές με την φιλολογία, γλωσσολογία, ιστορία, αρχαιολογία, αρχιτεκτονική και λαογραφία της περιοχής Τρικάλων.
Η είσοδος στο κοινό ελεύθερη.
Το αναλυτικό Πρόγραμμα των εργασιών του Συμποσίου
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 7 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2025
ΑΠΟΓΕΥΜΑ
17.15-17.30 ΤΕΛΕΤΗ ΕΝΑΡΞΕΩΣ ΤΟΥ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ
– Σύντομη Ομιλία του Προέδρου της Οργανωτικής Επιτροπής καθηγητή κ. ΛΑΜΠΡΟΥ ΒΑΡΕΛΑ.
– ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ.
1η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Θέμα: Φιλολογία
Πρόεδρος: Καθηγητής Μανόλης Βαρβούνης
17.30-17.45 ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ, φιλόλογος– δρ Λατινικής Φιλολογίας.
– «Penios adest: Η επιβλητική εικόνα του Πηνειού ποταμού στη Λατινική ποίηση».
17.45-18.00 ΣΤΕΡΓΙΑΝΗ ΖΗΣΗ, φιλόλογος-Msc Οργάνωση & Διοίκηση Εκπαίδευσης.
– «Το πρώιμο ποιητικό έργο της Τρικαλινής Ιφιγένειας Γκίκα – Κοπάδη».
- ΘΕΟΔΩΡΑ ΠΑΤΡΩΝΑ, δρ Αμερικανικής Λογοτεχνίας- ΕΔΙΠ Τμήμ. Αγγλικής
Γλώσσας & Φιλολογίας ΑΠΘ.
– «Εκπαιδεύοντας την Ελληνοαμερικανίδα αναγνώστρια στη δεκαετία 1950:
Το γυναικείο περιοδικό “Ελληνίδα” και η Ιφιγένεια Κοπάδη».
18.15-18.30 ΘΕΟΔΟΣΗΣ ΠΥΛΑΡΙΝΟΣ, ομότ. καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου.
– «Τα προπολεμικά ποιητικά κείμενα της εφημ. των Τρικάλων “Αναγέννησις”».
18.30-18.45 ΓΕΩΡΓΙΑ (ΤΖΙΝΑ), ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ, καθηγήτρια ΠΤΔΕ Παν/μίου Αθηνών.
– «Η παρουσία της ποίησης στην Τρικαλινή εφημερίδα “Θάρρος” 1910-1940».
Διάλειμμα 15΄
19.00-19.15 ΕΛΕΥΘΕΡΙΟΣ ΣΑΚΑΡΙΚΟΣ, φιλόλογος.
– «Απηχήσεις της συμβολιστικής τεχνοτροπίας και της γαλλικής poésie pure
στo ποιητικό έργο του Νίκου Παππά».
19.15-19.30 ΓΙΩΡΓΟΣ ΠΑΛΑΒΡΑΚΗΣ, φιλόλογος – υποψήφιος διδάκτωρ ΑΠΘ.
– «Η λογοτεχνική κριτική στο τρικαλινό περιοδικό “Μετέωρα”
κατά τη μεταπολεμική περίοδο (1947-1966)».
19.30-19.45 ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΣΟΥΒΑ, φιλόλογος – ΜΑ δημιουργικής γραφής ΕΑΠ.
– «Η μαθητική εφημερίδα των Τρικάλων “Φακιρικά Νέα” (Ιαν. – Φεβ. 1967)».
19.45-20.00 ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΑΘΙΟΥΔΑΚΗΣ, δρ υφογλωσσολογίας-Μέλος ΣΕΠ, ΕΑΠ.
– «Υφογλωσσική προσέγγιση της στιχουργικής ταυτότητας του Βασίλη Τσιτσάνη».
20.00-20.15 ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ, συν/χος δασκάλα – πτυχιούχος Τμ. ΒΝΕΣ & ΠΤΔΕ ΑΠΘ.
– «Τοπωνύμια Παραμέρου (Βαρδαρίου) Τρικάλων».
20.15-20.30 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΟΠΟΤΟΣ, καθηγητής γαλλικών – υποψήφιος διδάκτωρ ΑΠΘ.
– «Συγχρονική μελέτη και ανάλυση του τοπικού τρόπου ομιλίας στην Κρήνη Τρικάλων».
20.30-21.00 – ΣΥΖΗΤΗΣΗ.
21.00-23.00 Δείπνο του Δήμου Τρικκαίων προς τιμήν των Συνέδρων.
ΣΑΒΒΑΤΟ 8 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2025
ΠΡΩΙ
2η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Θέμα: Ιστορία
Πρόεδρος: Καθηγητής Νικόλαος Διγγελίδης
09.45-10.00 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΤΣΙΓΑΡΑΣ, πτυχιούχος ΤΕΙ Αθηνών – γραφίστας – ερευνητής.
– «Ο έπαινος των κατοίκων Βαλτινού Τρικάλων κατά την εποχή της επισιτιστικής
κρίσης στην Ελλάδα».
10.00-10.15 ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ ΣΑΚΑΡΙΚΟΣ, δικηγόρος.
– «Δάνεια και εξοφλήσεις χρεών στα τέλη του 17ου έως αρχές του 18ου αι.
στην περιοχή Τρικάλων, σύμφωνα με τα στοιχεία του (Α΄) Κώδικα Τρίκκης».
10.15-10.30 ΔΗΜΗΤΡΑ ΒΑΡΓΙΑΜΗ, φιλόλογος – δικηγόρος.
– «Τα θέματα κληρονομικού Δικαίου (κληρονομική διαδοχή, αγωγή κληρονομίας,
διανομή και απόδοση περιουσιών κ.ά.) όπως αποτυπώνονται στους Κώδικες
Τρίκκης, Α΄ (1688-1857) και Β΄ (1828-1865)».
10.30-10.45 ΣΤΑΥΡΟΣ ΓΟΥΛΟΥΛΗΣ, φιλόλογος – δρ Βυζαντινής Τέχνης Παν/μίου Ιωαννίνων.
– «Κτίτορες μονών της Δυτικής Θεσσαλίας του 14ου αι. αφιερωμένων
εις την Μεταμόρφωση του Σωτήρος: Ιδιαίτερη αναφορά στην Μονή Δουσίκου».
10.45-11.00 ΛΑΜΠΡΟΣ ΒΑΡΕΛΑΣ, καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας ΑΠΘ.
– «Ανταποκρίσεις από τα Τρίκαλα κατά την τελευταία εικοσαετία του 19ου αιώνα».
11.00-11.15 ΑΛΕΞΑΝΔΡΑ-ΚΥΡΙΑΚΗ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥ-SEIBT, καθηγήτρια Βυζαντινής Ιστορίας
και Σιγιλλογραφίας ΑΠΘ.
– «Ο ιστορικογεωγραφικός χώρος και η κοινωνία της βυζαντινής Θεσσαλίας:
Οι μαρτυρίες των σφραγιστικών δεδομένων».
Διάλειμμα 15΄
11.30-11.45 ΕΥΘΥΜΙΟΣ ΛΙΤΣΑΣ, τ. αναπλ. καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου.
ΕΥΔΟΚΙΑ ΛΕΟΝΤΙΑΔΟΥ, δρ Ιονίου Πανεπιστημίου.
– «Σχολεία στα Αμπελάκια Λάρισας (18ος και 19ος αι.): Εκεί που δίδαξαν
Τρικαλινοί δάσκαλοι».
11.45-12.00 ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΣΤΟΥΡΝΑΡΑΣ, αρχαιολόγος – δρ Χωροταξίας & Πολεοδομίας Ε.Μ.Π.
– «“Διά το μέτρημα προβάτων”: Το «τζελέπικο» στην περιοχή των Τρικάλων
κατά την περίοδο της κυριαρχίας του Αλή πασά».
12.00-12.15 ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΛΑΜΠΑΔΑΡΗ, δικηγόρος- ΜΑ Εμπορικού Δικαίου Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ
– «Μαρτυρίες από την Κατοχή στην περιοχή Τρικάλων».
12.15-12.30 ΠΑΝΟΣ ΚΑΡΑΓΙΩΡΓΟΣ, τ. καθηγητής Ιονίου Παν/μίου- Ph. D., Birmingham Univercity.
– «Αφηγήματα από την κατοχή και από τον εμφύλιο στην περιοχή Τρικάλων».
12.30-12.45 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΟΥΛΑΣ, τ. καθηγητής ΤΕΦΑΑ Παν/μίου Θεσσαλίας.
– «Η παρουσία του ΤΕΦΑΑ Τρικάλων του Παν/μίου Θεσσαλίας στα τριάντα (30)
χρόνια λειτουργίας του».
12.45-13.30 – ΣΥΖΗΤΗΣΗ.
ΣΑΒΒΑΤΟ 8 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2025
ΑΠΟΓΕΥΜΑ
3η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Θέμα: Λαογραφία – Αρχαιολογία
Πρόεδρος: Ομότ. Καθηγητής Θεοδόσης Πυλαρινός
17.30-17.45 ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΚΑΠΑΝΙΑΡΗΣ, δρ Ψηφιακής Λαογραφίας – Δ/ντής Δ/θμιας
Εκπ/σης Τρικάλων.
– «Ο λαϊκός πολιτισμός στον δημόσιο ψηφιακό χώρο: Η περίπτωση
της Καραγκούνικης φορεσιάς».
17.45-18.00 ΘΑΝΑΣΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ, δρ Επιστημών της Αγωγής – κριτικός θεάτρου.
– «Το θέατρο για παιδιά και εφήβους στα Τρίκαλα του Μεσοπολέμου».
18.00-18.15 ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΡΑΠΤΗΣ, φιλόλογος – δρ Λαογραφίας Παν/μίου Ιωαννίνων.
– «Μύθος και λαϊκή κοσμοθεωρία των Τρικαλινών στην καθημερινή ζωή τους».
18.15-18.30 ΙΩΑΝΝΗΣ ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗΣ, αρχαιολόγος – δρ Προϊστορικής Αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων.
– «Εισαγωγή στην αρχαιολογία της αναρρίχησης στα Μετέωρα».
18.30-18.45 ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΟΥΖΑΣ, αναπλ. καθηγητής Φιλοσοφικής Σχολής Παν/μίου Αθηνών.
– «Αφηγήσεις ζωής Τρικαλινών μεταναστών στην Αθήνα (Από το Αρχείο της Φιλοσοφικής Σχολής του ΕΚΠΑ): Από την αφηγηματικότητα στη λογοτεχνικότητα».
18.45-19.00 ΚΩΣΤΑΣ ΠΑΤΡΑΜΑΝΗΣ, πολιτικός μηχανικός.
- «Ο γεφυροποιός άγιος Βησσαρίων και τα γεφύρια του στην ευρύτερη περιοχή
Πύλης Τρικάλων».
Διάλειμμα 15΄
19.15-19.30 ΚΡΥΣΤΑΛΛΙΑ ΜΑΝΤΖΑΝΑ, αρχαιολόγος – δ/ντρια ΕΦΑ Τρικάλων.
ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΤΑΦΗ, αρχαιολόγος – δρ Βυζαντινής Αρχαιολογίας.
– «Οι Χιοναδίτες ζωγράφοι στις τοιχογραφίες του ναού της Αγίας Παρασκευής
στο Φλαμούλι Τρικάλων».
19.30-19.45 ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΝΤΑΦΗ, αρχαιολόγος – δρ Βυζαντινής Αρχαιολογίας.
– «Ευρήματα εργαστηρίων παραγωγής βυζαντινής και μεταβυζαντινής κεραμικής
από τις ανασκαφές της ΕΦΑ Τρικάλων στον αρχαιολογικό χώρο της αρχαίας Τρίκκης».
19.45-20.00 ΕΛΕΝΗ ΒΛΑΧΟΠΟΥΛΟΥ-ΚΑΡΑΜΠΙΝΑ, δρ Βυζαντινής Αρχαιολογίας
– ΕΔΙΠ Τμήμ. Ιστορίας-Αρχαιολογίας Παν/μίου Ιωαννίνων.
– «Υστεροβυζαντινοί σταυροί ωμοφορίου από τη Μονή του Μεγάλου Μετεώρου».
20.00-20.15 ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΝΗΜΑΣ, φιλόλογος – δρ Παν/μίου Αθηνών.
– «Ο απέραντος και διαχρονικός αρχαιολογικός χώρος του Πλατάνου Τρικάλων
και η αναγκαιότητα διενέργειας συστηματικών ανασκαφών για την ανάδειξή του».
20.15-20.30 ΛΕΩΝΙΔΑΣ ΧΑΤΖΗΑΓΓΕΛΑΚΗΣ, αρχαιολόγος – επίτ. έφορος αρχαιοτήτων.
– «Χρυσά, αργυρά και άλλα κοσμήματα από την περιοχή της Αθαμανίας
και της Αργιθέας».
20.30-21.00 ΣΥΖΗΤΗΣΗ.
21.00-23.00 – Δείπνο του Φ.Ι.ΛΟ.Σ. Τρικάλων προς τιμήν των Συνέδρων.
ΚΥΡΙΑΚΗ 9 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2025
ΠΡΩΙ
4η ΣΥΝΕΔΡΙΑ
Καλαμπάκα: ΑΙΘΟΥΣΑ: «Νίτσα Λιάπη», οδός Κονδύλη 12
Θέμα: Ιστορία – Φιλολογία – Λαογραφία
Πρόεδρος: Καθηγητής Λάμπρος Βαρελάς
10.30-10.45 ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ.
10.45-11.00 ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΣΠΑΝΟΣ, δάσκαλος – δ/ντής 3ου Δημοτ. Σχολ. Καλ/κας.
– «Η γεωργική παραγωγή σε δεκαεννιά (19) χωριά/οικισμούς (Βλαχοχώρια)
της περ. Ασπροποτάμου Τρικάλων σύμφωνα με την απογραφή του 1454/55».
11.00-11.15 ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ, ιστορικός – δρ Παν/μίου Paris (Sorbonne).
– «Κλέφτες, έμποροι και νοικοκυραίοι: Η πρακτική των Στορναραίων πριν από το 1821».
11.15-11.30 ΓΙΑΝΝΗΣ ΣΚΟΥΛΑΣ, φωτογράφος – ερευνητής.
– «Οροθετική 1881 & 1897. Ελληνικοί και οθωμανικοί στρατιωτικοί σταθμοί
στον Νομό Τρικάλων».
11.30-11.45 ΗΛΙΑΣ ΖΑΛΑΒΡΑΣ, δασολόγος.
– «Η κατάργηση της Δασικής Υπηρεσίας στα τέλη του 20ού αιώνα και το μετέωρο
βήμα της στις αρχές του 21ου. Οι αρνητικές συνέπειες στη δασική ανάπτυξη
του Ν. Τρικάλων».
Διάλειμμα 15΄
12.00-12.15 ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΔΕΛΗΚΑΡΗ, καθηγήτρια Μεσαιωνικής Ιστορίας των Σλαβικών Λαών ΑΠΘ.
– «Η διαμόρφωση των Σλαβικών τοπωνυμίων στην περιοχή Τρικάλων».
12.15-12.30 ΜΑΡΓΑΡΙΤΑ ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΟΥ, MA “Ορθόδοξη Θεολογία” & “Ιστορία και Διδακτική της Ιστορίας”.
– «Ιερές Μονές και μοναχοί των Τρικάλων στην Επανάσταση του 1821».
12.30-12.45 ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΤΣΟΥΤΣΟΣ, πτυχ. Πολιτικών Επιστημών Νομικής Σχ. Παν/μίου Αθηνών.
– «Όψεις του έργου του ιεροκήρυκος Τρίκκης και Σταγών αρχιμ. Πολυκάρπου
Ζάχου (1877-1923)».
12.45-13.00 ΜΑΝΟΛΗΣ ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ, καθηγητής Λαογραφίας Δημοκρ. Παν/μίου Θράκης.
– «Άγιοι, λείψανα και επιδημίες στην περιοχή των Τρικάλων: Συμβολή στη μελέτη
της λαϊκής θρησκευτικότητας».
13.00-13.30 ΣΥΖΗΤΗΣΗ.
13.30-13.45 Ανασκόπηση-Συμπεράσματα του 13ου Συμποσίου Τρικαλινών
Σπουδών από τον Πρόεδρο της Οργανωτικής Επιτροπής.
ΤΕΛΟΣ ΣΥΜΠΟΣΙΟΥ
Την Οργανωτική Επιτροπή του 13ου Συμποσίου Τρικαλινών Σπουδών αποτελούν οι:
1) ΛΑΜΠΡΟΣ ΒΑΡΕΛΑΣ, καθηγητής του Παν/μίου Θεσσαλονίκης, ως πρόεδρος.
2) ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΣΟΥΛΑΣ, τ. καθηγητής του Παν/μίου Θεσσαλίας, ως αντιπρόεδρος.
3) ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΝΗΜΑΣ, φιλόλογος – δρ του Παν/μίου Αθηνών – πρόεδρος του Φ.Ι.ΛΟ.Σ., ως γραμματέας.
4) ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ ΛΑΠΠΑ-ΠΟΥΛΙΑΝΙΤΗ, εκπαιδευτικός – ταμίας του Φ.Ι.ΛΟ.Σ., ως ταμίας.
5) ΓΕΩΡΓΙΑ (ΤΖΙΝΑ) ΚΑΛΟΓΗΡΟΥ, καθηγήτρια του Παν/μίου Αθηνών, ως μέλος.
6) ΜΑΝΟΛΗΣ ΒΑΡΒΟΥΝΗΣ, καθηγητής του Παν/μίου Θράκης, ως μέλος.
7) ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΔΙΓΓΕΛΙΔΗΣ, καθηγητής του Παν/μίου Θεσσαλίας, ως μέλος.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
