«Μούμα» στα βλάχικα είναι η μάνα και κατ’ επέκταση η μεγάλη πηγή νερού. «Μούμα» ονομάζουν οι Κρανιώτες του Ασπροποτάμου την πηγή νερού που βγαίνει σε υψόμετρο 1.600 περίπου μέτρων από πλευρό του βουνού «Μουντζέλος» 1.900 περίπου μ. υψόμετρο της Κρανιάς που βρίσκεται νότια από το Δίκορφο – Μπισιρτσιάου (2096 μ. υψόμετρο) των Δολιανών, πλάι στα ισάδια της Γκιώναλης-Πλαγιάς (1913 μ. υψόμετρο) και κάτω ακριβώς από την (κανονική) Τριγγία της Κρανιάς (2.204 μ. υψόμετρο). Δεν έχει καμία σχέση με την κορυφή Αμμουτζέλος (1526 μ.υψόμετρο) μεταξύ Ελαφίου και Κλεινού.
Του ΓΙΑΝΝΗ ΨΑΡΡΗ
Το νερό της πηγής αυτής στην αρχή της διαδρομής του σχηματίζει φαρδύ καταρράκτη και 300 περίπου μέτρα πιο κάτω υπάρχει «Δέση» από την οποία παλιότερα οι Κρανιώτες έπαιρναν νερό με χωμάτινο αυλάκι για να ποτίσουν κήπους, δέντρα, χωράφια…
Πάνω από τη «Δέση» υπάρχει ένα πετρώδες κάθετο μέρος (Τσουγκάνι) στο οποίο εύρισκαν καταφύγιο αγριόγιδα-αγιοκάτσικα… Θυμάμαι τον μακαρίτη Χρήστο Κλιάφα, πρόεδρο του χωριού πριν από το 1980, να λέει: «Θα λύσουμε το πρόβλημα υδροδότησης του χωριού με το νερό της «Μούμας». Αν περισσεύει, θα ποτίζετε και τους κήπους (τα κήπια). Είχα ακούσει ότι ο Δήμος δέσμευσε (;) το νερό αυτό.
Τώρα, κάποιοι «επενδυτές» θέλουν να εκμεταλλευτούν και το νερό της «Μούμας» για να παράξουν, λένε, ηλεκτρικό ρεύμα! Θα το πάρουν από το ρέμα που για άπειρους αιώνες ρέει ανάμεσα στο μοναδικό και πανέμορφο δάσος πυκνής ελάτης «Ζερβό» της Κρανιάς, θα κόψουν εκατοντάδες έλατα και θα καταστρέψουν κατάφυτες πλαγιές με μεγάλη κλίση, για να ανοίξουν δρόμο και να το μεταφέρουν αλλού, στα Δολιανά!
Μετά μας φταίει η κλιματική αλλαγή και όχι εμείς που την προκαλούμε καταστρέφοντας το περιβάλλον! Μήπως και τα υδροηλεκτρικά έργα της χώρας μας που ξεφυτρώνουν σαν μανιτάρια σε απίθανα μέρη, λες και είναι Λερναία Ύδρα, είναι ένας υδάτινος ΟΠΕΚΕΠΕ; Λέω μήπως!
Η πηγή αυτή και το ρέμα δεν έχει υπερβολικό νερό. Την Άνοιξη που είναι και η καλύτερη περίοδος, έχει κάμποσο, αργότερα όχι. Το αναφέρω αυτό γιατί την έχω επισκεφθεί πολλές φορές. Στις 13 Απριλίου του 2008 πήγα με την Ορειβατική Λέσχη Καλαμπάκας. Είχε αρκετό νερό, αλλά όχι νερό ποτάμι. Την 1η Μαΐου του ίδιου έτους ξαναπήγα με Κρανιώτες. Σε 18 ημέρες έχασε τουλάχιστον τον μισό όγκο νερού. Τους δε καλοκαιρινούς μήνες λιγοστεύει πολύ.
Στις 6 Ιουλίου του 2025 πήγα στα Δολιανά, για να φωτογραφίσω την περιοχή, αλλά και την συμβολή του νερού της «Μούμας» με το κεντρικό ποτάμι που φέρνει νερό από το χωριό Στεφάνι και την περιοχή «Παγόδα» (την εξαφάνισε ο Daniel, ο Δανιήλ ντε) κάτω από την Μονή Τιμίου Σταυρού. Με αυτό το νερό θα παραχθεί ηλεκτρικό ρεύμα; Ποιος δουλεύει ποιόν! Θα χαλάσουμε το υνί για να κάνουμε καρφίτσα;
Τι λένε ο Δήμαρχος Μετεώρων, οι βουλευτές του νομού, οι υπουργοί αλλά και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης; Τώρα θα έχουμε ξεσηκωμό και των Κρανιωτών που δεν είναι και λίγοι;
Ο Σύλλογος «Ζωντανός Ασπροπόταμος» έκανε κάποιες ενέργειες. Για να δούμε, θα φέρουν αποτελέσματα ή στων κουφών την πόρτα όσο θέλεις βρόντα…
Υ.Γ. Οι σπάνιες και προστατευόμενες άγριες πέστροφες πού θα βρίσκουν καταφύγιο αν αλλάξει η ροή και η κοίτη του ποταμού; Στο βωμό του χρήματος και του κέρδους, θα καταστρέψουμε ένα παρθένο περιβάλλον;
