Τη συγκατάθεσή του, για να προχωρήσει το Επιμελητήριο Τρικάλων τη διαδικασία για την ίδρυση του Γεωπάρκου Μετεώρων – Κόζιακα με σκοπό την ένταξή του στο δίκτυο, που έχει δημιουργηθεί υπό την αιγίδα της UNESCO, έδωσε στην τελευταία συνεδρίασή του το Δημοτικό Συμβούλιο Μετεώρων.
Τα γεωπάρκα είναι περιοχές που στοχεύουν στην προστασία και ανάδειξη του συνόλου των στοιχείων της κληρονομιάς της Γης, με έμφαση στα πετρώματα και το ανάγλυφο και τη χρήση τους για τη βιώσιμη τοπική ανάπτυξη αγροτικών περιοχών. Βασικοί τους στόχοι είναι η βιώσιμη διαχείριση των περιοχών τους και η στήριξη της τοπικής οικονομίας και των προϊόντων μέσα από την ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού, όπως ο Γεωτουρισμός.
Την ενημέρωση των μελών του Δημοτικού Συμβουλίου Μετεώρων έκανε στη συνεδρίαση της Τρίτης ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Τρικάλων, Βασίλης Γιαγιάκος, ο οποίος σημείωσε ότι την προσπάθεια στηρίζουν στο ξεκίνημά της οι Δήμαρχοι Μετεώρων και Πύλης, Θεόδωρος Αλέκος και Κώστας Μαράβας, αντίστοιχα, καθώς και ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Κώστας Αγοραστός.
Όπως είπε ο κ. Γιαγιάκος, ο προϋπολογισμός του γεωπάρκου θα ξεπεράσει τα 150 εκατ., και θα χρηματοδοτηθεί από την UNESCO και άλλα προγράμματα. Το γεωπάρκο θα εκτείνεται στις δημοτικές ενότητες Καλαμπάκας, Βασιλικής, Καστανιάς, Κλεινοβού, Ασπροποτάμου, καθώς και Αιθήκων (Πύλης), και αιχμή του δόρατος θα είναι φυσικά το γεωλογικό φαινόμενο των Μετεώρων.
«Η περιοχή μας θα αναδειχθεί και θα δημιουργηθούν προσβάσεις σε ολόκληρο τον ορεινό όγκο», είπε ο κ. Γαιγιάκος και ζήτησε από το Σώμα το «πράσινο φως» για να ξεκινήσουν οι διαδικασίες.
Ο επικεφαλής της ελάσσονος αντιπολίτευσης Γιάννης Παπαμιχαήλ ζήτησε να έχει ο Δήμος Μετεώρων εξέχουσα θέση στην προσπάθεια αυτή και να μην υποβιβαστεί, ενώ ο Δημήτρης Κόττης ζήτησε να συμπεριληφθεί, αν γίνεται, και η δημοτική ενότητα Τυμφαίων, κάτι που θα εξεταστεί.
Σε ερώτηση του Αντιδημάρχου Δημήτρη Λύπα, ο κ. Γιαγιάκος απάντησε ότι δεν θα υπάρξει καμία δέσμευση σε ιδιοκτησίες.
Το Δημοτικό Συμβούλιο ενέκρινε το σύμφωνο συνεργασίας κατά πλειοψηφία, καθώς μειοψήφισε ο ανεξάρτητος σύμβουλος Σωτήρης Παπαχρήστος, ενώ ο Γιώργος Χαντζιάρας της «Λαϊκής Συσπείρωσης» δήλωσε «παρών».
Το ιστορικό των γεωπάρκων
Τα γεωπάρκα ιδρύθηκαν ως θεσμός το 2000 από τέσσερις αγροτικές περιοχές της Ευρώπης, ανάμεσα στις οποίες και το Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου, με τη δημιουργία του Δικτύου των Ευρωπαϊκών Γεωπάρκων.
Μέχρι σήμερα υπάρχουν 169 παγκόσμια γεωπάρκα της UNESCO σε 44 χώρες.
Το έργο της UNESCO με τα γεωπάρκα ξεκίνησε το 2001. Το 2004, 17 ευρωπαϊκά και 8 κινεζικά γεωπάρκα συγκεντρώθηκαν στα κεντρικά γραφεία της UNESCO στο Παρίσι, για να σχηματίσουν το Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων (GGN), όπου οι εθνικές πρωτοβουλίες γεωλογικής κληρονομιάς συμβάλλουν και επωφελούνται από τη συμμετοχή τους σε ένα παγκόσμιο δίκτυο ανταλλαγών και συνεργασίας.
Στις 17 Νοεμβρίου 2015 τα 195 κράτη μέλη της UNESCO επικύρωσαν τη δημιουργία ενός νέου σήματος, των Παγκόσμιων Γεωπάρκων της UNESCO, κατά τη διάρκεια της 38ης Γενικής Διάσκεψης του Οργανισμού. Αυτό εκφράζει την κυβερνητική αναγνώριση της σημασίας της διαχείρισης εξαιρετικών γεωλογικών τοποθεσιών και τοπίων με ολιστικό τρόπο.
Ο Οργανισμός υποστηρίζει τις προσπάθειες των κρατών μελών να ιδρύσουν Παγκόσμια Γεωπάρκα της UNESCO σε όλο τον κόσμο, σε στενή συνεργασία με το Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων.
Σήμερα πέντε περιοχές της Ελλάδας, το Απολιθωμένο Δάσος Λέσβου, το Φυσικό Πάρκο του Ψηλορείτη, ο Χελμός – Βουραϊκός από την Πελοπόννησο, η περιοχή Γρεβενών – Κοζάνης και ο Βίκος – Αώος από την Ήπειρο είναι ενταγμένα στο Παγκόσμιο Δίκτυο Γεωπάρκων, το οποίο αριθμεί 169 μέλη.
Τι είναι τα γεωπάρκα
Σύμφωνα με την UNESCO ως γεωπάρκα ορίζονται περιοχές ιδιαίτερης γεωλογικής σημασίας, σπανιότητας ή κάλλους, όπου η γεωλογική κληρονομιά προστατεύεται και αναπτύσσεται ταυτοχρόνως. Τα γεωπάρκα είναι περιοχές, οι οποίες, εκτός από τις διάφορες γεωλογικές εμφανίσεις, μπορούν επίσης να περιλαμβάνουν και άλλα χαρακτηριστικά στοιχεία, όπως αρχαιολογικές, οικολογικές, ιστορικές ή/και πολιτιστικές αξίες και μπορούν να αποτελέσουν το έναυσμα για κοινωνικο-οικονομική ανάπτυξη, ενεργοποιώντας τον τουρισμό με τη μορφή του οικο- ή γεω- τουρισμού.
Τα γεωπάρκα έχουν καθορισμένη γεωγραφική έκταση και θεματολογία που επιτρέπει την ανάπτυξη οικονομικών/τουριστικών δραστηριοτήτων.
Σύμφωνα με τη διακήρυξη του Ευρωπαϊκού Δικτύου Γεωπάρκων, ως Γεωπάρκο ορίζεται μία περιοχή, η οποία συγκεντρώνει, μεταξύ άλλων, τα εξής χαρακτηριστικά:
• Έχει συγκεκριμένα γεωγραφικά όρια και επαρκή επιφάνεια που επιτρέπει μια πραγματική βιώσιμη ανάπτυξη.
• Περιλαμβάνει έναν σημαντικό αριθμό θέσεων γεωλογικού ενδιαφέροντος, με κριτήρια την επιστημονική σημασία, τη σπανιότητα, την αισθητική έλξη και την εκπαιδευτική τους αξία.
• Η πλειονότητα των θέσεων ενδιαφέροντος στην περιοχή ενός ευρωπαϊκού γεωπάρκου πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικές της γεωλογικής της κληρονομιάς, αλλά μπορεί να έχουν επίσης αρχαιολογικό, οικολογικό, ιστορικό ή πολιτιστικό ενδιαφέρον.
• Οι θέσεις ενδιαφέροντος σε ένα γεωπάρκο πρέπει να συνδέονται μεταξύ τους με ένα οργανωμένο δίκτυο διαδρομών και να υποστηρίζονται από μέτρα προστασίας και διαχείρισης. Σε ένα γεωπάρκο δεν επιτρέπονται πρακτικές που προκαλούν καταστροφή, φθορά ή πώληση γεωλογικών αντικειμένων.
• Ένα γεωπάρκο πρέπει να διαθέτει οργανωμένο φορέα διαχείρισης, ο οποίος να είναι σε θέση να επιβάλλει πολιτικές προστασίας, διαχείρισης και ανάδειξης της γεωλογικής κληρονομιάς και βιωσιμότητας στην περιοχή του.
• Συμβάλλει ενεργά στην οικονομική ανάπτυξη της περιοχής του, μέσα από την ανάδειξη της ταυτότητάς του που συνδέεται με τη γεωλογική κληρονομιά και έχει ως αποτέλεσμα την ανάπτυξη του Γεωτουρισμού.
• Υποστηρίζει την περιβαλλοντική εκπαίδευση, την ευρύτερη εκπαιδευτική διαδικασία και ανάπτυξη της επιστημονικής έρευνας σε διάφορους κλάδους των γεωεπιστημών και του περιβάλλοντος, την αναβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος και των πολιτικών βιώσιμης ανάπτυξης.
Τα γεωπάρκα αποτελούν το κορυφαίο εργαλείο γεωδιατήρησης που ξεκίνησε ως δίκτυο συνεργασίας μεταξύ φορέων – διαχειριστών γεωλογικών μνημείων των διαφόρων ευρωπαϊκών περιοχών, με στόχο να συμβάλλει στην τοπική ανάπτυξη των περιοχών αυτών μέσω της ανάπτυξης του γεωτουρισμού. Οι βασικές αρχές λειτουργίας και τα ποιοτικά πρότυπα που υιοθετήθηκαν, εφαρμόζονται σήμερα σε ολόκληρο τον κόσμο μέσω του Παγκόσμιου Δικτύου Γεωπάρκων (GGN) υπό την αιγίδα της UNESCO.
Σήμερα η UNESCO έχει υποστηρικτικό χαρακτήρα στο όλο εγχείρημα, το οποίο πλέον συντονίζεται από τo Παγκόσμιο Δίκτυο Εθνικών Γεωπάρκων (GGN – Global Geoparks Network), το οποίο παρέχει μια πλατφόρμα συνεργασίας και ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ ειδικών σε θέματα διαχείρισης γεωλογικής κληρονομιάς.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο ανάλογη προσπάθεια για θέματα γεωλογικής κληρονομιάς ήταν η ίδρυση του Ευρωπαϊκού Δικτύου Γεωπάρκων (EGN – European Geoparks Network) το 2000.
Διαδικασία ένταξης
Πριν από οποιαδήποτε επίσημη αίτηση, κάθε επίδοξο Παγκόσμιο Γεωπάρκο της UNESCO πρέπει να υποβάλει εκδήλωση ενδιαφέροντος μέσω του επίσημου καναλιού, όπως ορίζεται στο Καταστατικό και τις Οδηγίες λειτουργίας για τα Παγκόσμια Γεωπάρκα της UNESCO.
Με τον ίδιο τρόπο πρέπει να υποβληθεί ένας ολοκληρωμένος και προσεκτικά διαμορφωμένος φάκελος αίτησης (συμπεριλαμβανομένου υποστηρικτικού υλικού που να αποδεικνύει ότι η περιοχή λειτουργεί ήδη ως de facto Παγκόσμιο Γεωπάρκο για τουλάχιστον ένα χρόνο).
Το επίδοξο Παγκόσμιο Γεωπάρκο της UNESCO πρέπει να έχει γεωλογική κληρονομιά διεθνούς αξίας και να διοικείται από φορέα με νόμιμη ύπαρξη αναγνωρισμένη βάσει της εθνικής νομοθεσίας που διαθέτει ολοκληρωμένο σχέδιο διαχείρισης, που καλύπτει θέματα διακυβέρνησης, ανάπτυξης, επικοινωνίας, προστασίας, υποδομής, χρηματοδότησης και εταιρικής σχέσης.
Η ένταξη στο Παγκόσμιο Δίκτυο της UNESCO ολοκληρώνεται τρία χρόνια μετά την αποστολή επιστολής προθέσεων.
Ακολουθεί η υποβολή αίτησης, και μετά θα γίνουν οι απαραίτητοι έλεγχοι και η αξιολόγηση της πρότασης κατά το 2ο έτος μετά από την έναρξη.
Της οριστικής ένταξης προηγούνται επιτόπια αξιολόγηση και συστάσεις.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
