Νέα δεδομένα για την τουριστική ανάπτυξη στα Μετέωρα και ευρύτερα στον Δήμο Μετεώρων δημιουργεί το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό, το οποίο καθορίζει πλέον σε εθνικό επίπεδο πού και με ποιους όρους θα μπορούν να αναπτύσσονται ξενοδοχειακές μονάδες και άλλες τουριστικές δραστηριότητες.
Ιδιαίτερο τοπικό ενδιαφέρον παρουσιάζει η κατηγοριοποίηση που κάνει το νέο Χωροταξικό στις Δημοτικές Ενότητες της χώρας.
Η Δημοτική Ενότητα Καλαμπάκας, στην οποία βρίσκεται ο βασικός τουριστικός πυρήνας της περιοχής των Μετεώρων, κατατάσσεται στην κατηγορία Γ΄ – «Αναπτυσσόμενες περιοχές», ενώ οι Δημοτικές Ενότητες Ασπροποτάμου, Βασιλικής, Καστανιάς, Κλεινοβού, Μαλακασίου, Τυμφαίων και Χασίων εντάσσονται στην κατηγορία Ε΄ – «Περιοχές ενίσχυσης ειδικής ανάπτυξης».
Η διαφοροποίηση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το νέο Χωροταξικό συνδέει κάθε κατηγορία με διαφορετικές κατευθύνσεις και ρυθμίσεις για την ανάπτυξη του τουρισμού.
Στα 8 στρέμματα για νέο ξενοδοχείο εκτός σχεδίου
Μία από τις σημαντικότερες αλλαγές για τη Δημοτική Ενότητα Καλαμπάκας αφορά στην εκτός σχεδίου ξενοδοχειακή ανάπτυξη.
Στις «Αναπτυσσόμενες περιοχές» της κατηγορίας Γ΄, μέχρι να καθοριστούν χρήσεις γης, όροι και περιορισμοί δόμησης από τα εργαλεία πολεοδομικού σχεδιασμού πρώτου επιπέδου, για την ανέγερση νέου ξενοδοχείου σε εκτός σχεδίου περιοχή το ελάχιστο απαιτούμενο εμβαδόν γηπέδου αυξάνεται στα 8 στρέμματα.
Παράλληλα, τα νέα τουριστικά καταλύματα που επιτρέπονται στην κατηγορία Γ΄ πρέπει να είναι 3, 4 ή 5 αστέρων/κλειδιών, πρόβλεψη η οποία εφαρμόζεται και στην περίπτωση επέκτασης υφιστάμενου καταλύματος.
Πρόκειται για ρύθμιση που αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα για την περιοχή των Μετεώρων, όπου η τουριστική ανάπτυξη και η δημιουργία νέων καταλυμάτων αποτελούν σταθερό επενδυτικό ενδιαφέρον.
Έμφαση στην αναβάθμιση των καταλυμάτων
Το νέο Χωροταξικό δεν αφορά μόνο στην κατασκευή νέων μονάδων, καθώς για τις περιοχές της κατηγορίας Γ΄ προβλέπει την παροχή κινήτρων για τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων καταλυμάτων και την αναβάθμισή τους σε 3, 4 ή 5 αστέρων/κλειδιών.
Προβλέπονται επίσης κίνητρα για ειδικές μορφές τουρισμού, για τη μετατροπή παραδοσιακών ή διατηρητέων κτηρίων σε τουριστικές μονάδες, για βελτίωση της περιβαλλοντικής απόδοσης των καταλυμάτων, αλλά και για οργανωμένες τουριστικές κατασκηνώσεις πολυτελούς διαβίωσης, τα γνωστά glamping.
Παράλληλα, προβλέπεται η ενίσχυση των υποδομών που υποστηρίζουν τους προορισμούς, όπως οι μεταφορές, οι ψηφιακές και περιβαλλοντικές υποδομές και οι υποδομές υγείας.
Διαφορετικός “δρόμος” για Ασπροπόταμο και ορεινές περιοχές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επιλογή να ενταχθούν στην κατηγορία Ε΄ οι υπόλοιπες Δημοτικές Ενότητες του Δήμου Μετεώρων.
Πρόκειται για τις λεγόμενες «Περιοχές ενίσχυσης ειδικής ανάπτυξης», για τις οποίες η φιλοσοφία του Χωροταξικού είναι διαφορετική, καθώς δίνεται έμφαση στις ειδικές μορφές τουρισμού, στην αξιοποίηση διατηρητέων κτηρίων, στην περιβαλλοντική αναβάθμιση των υφιστάμενων καταλυμάτων, στο glamping, αλλά και στην αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων οικισμών που παρουσιάζουν αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον.
Η κατεύθυνση αυτή έχει προφανές ενδιαφέρον για περιοχές όπως ο Ασπροπόταμος και γενικότερα για τον ορεινό όγκο του Δήμου μας, όπου υπάρχουν σημαντικές δυνατότητες ανάπτυξης μορφών τουρισμού που συνδέονται με τη φύση, το τοπίο, την τοπική αρχιτεκτονική και την παράδοση.
Άλλωστε, για τις ορεινές περιοχές το ίδιο το Χωροταξικό θέτει ως κατεύθυνση την αξιοποίηση του οικιστικού αποθέματος φθινόντων και εγκαταλελειμμένων οικισμών και την προώθηση ήπιου και εναλλακτικού τουρισμού.
Μονοπάτια, αναρρίχηση και γεωτουρισμός
Ιδιαίτερα κοντά στα χαρακτηριστικά του Δήμου Μετεώρων βρίσκονται και οι προβλέψεις του νέου πλαισίου για τις ειδικές μορφές τουρισμού.
Το Χωροταξικό ενθαρρύνει τη δημιουργία και διασύνδεση μονοπατιών στον ορεινό και ημιορεινό χώρο, τη συντήρηση παραδοσιακών μονοπατιών και την ανάπτυξη δραστηριοτήτων όπως ορειβασία, αναρρίχηση, rafting, αιωροπτερισμός και αλεξίπτωτο πλαγιάς, ενώ προβλέπει ακόμη και τη δημιουργία αναρριχητικών πεδίων.
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί ο γεωτουρισμός. Προβλέπεται η ανάδειξη και προβολή γεωτόπων και ιδιαίτερων γεωμορφών, η ένταξή τους σε τουριστικά δίκτυα, η βελτίωση της προσβασιμότητας και —ιδιαίτερα σημαντικό— η διαχείριση των ροών επισκεπτών με σεβασμό στην αντοχή του εκάστοτε οικοσυστήματος.
Οι προβλέψεις αυτές αποκτούν ξεχωριστή σημασία για μια περιοχή με τα γεωλογικά και φυσικά χαρακτηριστικά των Μετεώρων και του ευρύτερου ορεινού χώρου.
Προστασία του τοπίου και των μνημείων
Το νέο Χωροταξικό προβλέπει ότι, όταν μία περιοχή υπάγεται παράλληλα σε ειδικό καθεστώς προστασίας, οι ειδικότερες κατευθύνσεις λειτουργούν συμπληρωματικά προς την κατηγορία τουριστικής ανάπτυξης. Σε περίπτωση σύγκρουσης μεταξύ ρυθμίσεων, υπερισχύουν εκείνες που είναι περισσότερο περιοριστικές για τη δόμηση και περισσότερο υποστηρικτικές για το περιβάλλον και το τοπίο.
Για τις προστατευόμενες περιοχές προβλέπονται ήπιες, μικρής κλίμακας και φιλικές προς το περιβάλλον μορφές τουρισμού, σύμφωνα με το ειδικό καθεστώς προστασίας κάθε περιοχής.
Παράλληλα, για αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και ιστορικούς τόπους τίθεται ως κατεύθυνση η προστασία και αναβάθμιση του περιβάλλοντος χώρου τους, ο έλεγχος των χρήσεων και των δικτύων υποδομής και η συνολική διαχείριση του τοπίου, ώστε να διατηρείται η σχέση των μνημείων με το ευρύτερο περιβάλλον τους.
Τι προβλέπεται για τα Airbnb
Ένα ακόμη κεφάλαιο που παρουσιάζει ενδιαφέρον για την Καλαμπάκα και το Καστράκι αφορά στις βραχυχρόνιες μισθώσεις.
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό δεν επιβάλλει από μόνο του συγκεκριμένο όριο Airbnb στην Καλαμπάκα, όμως δημιουργεί το πλαίσιο ώστε η βραχυχρόνια μίσθωση να μπορεί στο μέλλον να υπόκειται σε διαφορετικούς όρους και περιορισμούς ανά περιοχή, ανάλογα με την κατηγορία της και τα ιδιαίτερα γεωγραφικά χαρακτηριστικά της.
Με ειδικότερες νομοθετικές ή κανονιστικές ρυθμίσεις θα μπορούν, μεταξύ άλλων, να καθορίζονται η διάρκεια κατά την οποία ένα ακίνητο διατίθεται σε βραχυχρόνια μίσθωση μέσα στο έτος, γεωγραφικές ζώνες απαγόρευσης ή περιορισμού, αλλά ακόμη και περιορισμοί στη δημιουργία νέων Airbnb σε περιοχές που εμφανίζουν αυξημένη πίεση.
Επομένως, δεν πρόκειται για άμεση απαγόρευση ή περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων στα Μετέωρα, αλλά για τη δημιουργία του θεσμικού υποβάθρου, πάνω στο οποίο μπορούν να ληφθούν τέτοια μέτρα στο μέλλον.
Η «φέρουσα ικανότητα» μπαίνει στο επίκεντρο
Μία από τις σημαντικότερες έννοιες του νέου σχεδιασμού είναι η φέρουσα ικανότητα ενός τουριστικού προορισμού, μέχρι ποιο σημείο, δηλαδή, μπορεί να αυξάνεται η τουριστική δραστηριότητα χωρίς να δημιουργεί προβλήματα στο περιβάλλον, στις υποδομές και στη λειτουργία του ίδιου του προορισμού.
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ειδικές Εκθέσεις Εκτίμησης Φέρουσας Ικανότητας για συγκεκριμένες περιπτώσεις. Για μεμονωμένες τουριστικές μονάδες, τέτοια τεκμηρίωση απαιτείται, μεταξύ άλλων, για καταλύματα άνω των 50 κλινών στις Δημοτικές Ενότητες των κατηγοριών Α, Β και Γ. Αυτό σημαίνει ότι η πρόβλεψη αφορά και στη Δημοτική Ενότητα Καλαμπάκας, η οποία κατατάσσεται στην κατηγορία Γ΄.
Μια νέα πραγματικότητα για τον τουρισμό των Μετεώρων
Το νέο Ειδικό Χωροταξικό κατευθύνει την τουριστική ανάπτυξη των Μετεώρων προς ένα διαφορετικό μοντέλο: ποιοτικότερα καταλύματα, μεγαλύτερη περιβαλλοντική απόδοση, ειδικές μορφές τουρισμού, καλύτερη διαχείριση των επισκεπτών και αυστηρότερη σύνδεση των επενδύσεων με τις δυνατότητες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του τόπου.
Για την Καλαμπάκα η ένταξη στην κατηγορία των «Αναπτυσσόμενων περιοχών» επιβεβαιώνει ότι υπάρχει ακόμη πεδίο τουριστικής ανάπτυξης, αλλά με συγκεκριμένους πλέον όρους.
Για τον υπόλοιπο Δήμο Μετεώρων η ένταξη στις «Περιοχές ενίσχυσης ειδικής ανάπτυξης» δημιουργεί διαφορετικές δυνατότητες για ορεινό και φυσιολατρικό τουρισμό, γεωτουρισμό, αξιοποίηση παραδοσιακών και εγκαταλελειμμένων οικισμών, τοπικά προϊόντα, μονοπάτια και δραστηριότητες υπαίθρου.
Το στοίχημα πλέον για τα Μετέωρα είναι με με ποιον τρόπο μπορεί η τουριστική ανάπτυξη να συνεχιστεί χωρίς να αλλοιώσει το ίδιο το φυσικό, πολιτιστικό και οικιστικό κεφάλαιο, πάνω στο οποίο στηρίζεται η παγκόσμια αναγνωρισιμότητα του προορισμού.
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ
ΑΠΑΓΟΡΕΥΕΤΑΙ ΑΥΣΤΗΡΑ Η ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΜΕ ΟΠΟΙΟΝΔΗΠΟΤΕ ΤΡΟΠΟ
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
