Σχετικά με την εφαρμογή του ΟΠΣ-ΑΔΕ και τις επιπτώσεις στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις
Κύριε Υπουργέ,
Με την υπ’ αριθμ. 6763/28-01-2025 (ΦΕΚ Β΄242) απόφαση του Υφυπουργού Ανάπτυξης τέθηκε σε λειτουργία το Ολοκληρωμένο Πληροφοριακό Σύστημα Άσκησης Δραστηριοτήτων και Ελέγχων (ΟΠΣ-ΑΔΕ), το οποίο προβλέπεται στο άρθρο 14 του ν. 4442/2016 και αφορά τις δραστηριότητες που υπάγονται στις διατάξεις του νόμου αυτού.
Με το υπ’ αριθ. πρωτ. 20273/13.11.2025 υπόμνημά μας είχαμε ήδη επισημάνει τους λόγους για τους οποίους ζητούσαμε παράταση της προθεσμίας ανάρτησης δικαιολογητικών των υφιστάμενων επιχειρήσεων. Σήμερα επανερχόμαστε, καθώς επιβεβαιώνεται καθημερινά αυτό που εξαρχής επισημαίναμε: ότι η εφαρμογή του συγκεκριμένου πλαισίου δημιουργεί σοβαρά προβλήματα σε χιλιάδες μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις σε ολόκληρη τη χώρα, από την Κρήτη έως τον Έβρο.
Η ανάγκη εκσυγχρονισμού των διαδικασιών αδειοδότησης και η δημιουργία ενός ενιαίου πληροφοριακού συστήματος δεν μας βρίσκει αντίθετους. Αντίθετα, θεωρούμε ότι η νομοθεσία οφείλει να συμβάλλει στην οργάνωση και τον εξ ορθολογισμό της παραγωγικής δραστηριότητας. Όμως ο εξ ορθολογισμός δεν μπορεί να γίνεται αγνοώντας την πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι και μικροί επαγγελματίες.
Η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων που υπάγονται στον ν. 4442/2016 είναι πολύ μικρές μονάδες: βιοτεχνίες, εργαστήρια, τεχνικά επαγγέλματα και οικογενειακές επιχειρήσεις που λειτουργούν συχνά χωρίς οργανωμένα λογιστήρια, χωρίς νομικές υπηρεσίες, χωρίς τεχνικούς συμβούλους και χωρίς τη δυνατότητα να ανταποκριθούν εύκολα σε κάθε νέα διοικητική απαίτηση.
Ένα ακόμη βάρος σε επιχειρήσεις που έχουν φτάσει στα όριά τους
Οι μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις δεν καλούνται να εφαρμόσουν το ΟΠΣ-ΑΔΕ σε ένα ουδέτερο οικονομικό περιβάλλον.
Τα τελευταία χρόνια βρίσκονται αντιμέτωπες με μια συνεχή συσσώρευση φορολογικών, ασφαλιστικών και διοικητικών βαρών. Κλήθηκαν να προσαρμοστούν στα myDATA, στην ηλεκτρονική τιμολόγηση, στην ψηφιακή κάρτα εργασίας, στις αλλεπάλληλες ψηφιακές πλατφόρμες της φορολογικής και εργατικής νομοθεσίας, στις συνεχείς αλλαγές των διαδικασιών συμμόρφωσης, σε αυξημένα πρόστιμα και σε ένα διαρκώς αυστηρότερο πλαίσιο ελέγχων.
Παράλληλα, με την εφαρμογή της τεκμαρτής φορολόγησης μέσω του ν. 5073/2023, χιλιάδες αυτοαπασχολούμενοι και μικροί επαγγελματίες φορολογούνται όχι με βάση το πραγματικό τους εισόδημα αλλά με βάση το εισόδημα που η διοίκηση θεωρεί ότι θα έπρεπε να έχουν.
Με άλλα λόγια, επιχειρήσεις που παλεύουν καθημερινά για την επιβίωσή τους, που αντιμετωπίζουν την ακρίβεια, το αυξημένο ενεργειακό κόστος, τις υψηλές ασφαλιστικές εισφορές και τη συρρίκνωση της αγοραστικής δύναμης των καταναλωτών, καλούνται να πληρώσουν φόρους ακόμη και για εισοδήματα που ουδέποτε απέκτησαν.
Την ίδια στιγμή, οι μικρές επιχειρήσεις παραμένουν ουσιαστικά αποκλεισμένες από τους μεγάλους χρηματοδοτικούς μηχανισμούς, τα προγράμματα του Ταμείου Ανάκαμψης, τους αναπτυξιακούς νόμους και τα περισσότερα επενδυτικά εργαλεία που αξιοποιούν οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι.
Οι αυτοαπασχολούμενοι και οι μικρές επιχειρήσεις συνεισφέρουν κανονικά στα δημόσια έσοδα μέσω της άμεσης και έμμεσης φορολογίας, όμως σπάνια βλέπουν αντίστοιχη στήριξη.
Μέσα σε αυτό το ήδη ασφυκτικό περιβάλλον έρχεται να προστεθεί και το ΟΠΣ-ΑΔΕ, μεταφέροντας στις επιχειρήσεις ένα νέο κύμα διοικητικών υποχρεώσεων, τεχνικών απαιτήσεων, κόστους συμμόρφωσης και πιθανών κυρώσεων.
Η πραγματικότητα των υφιστάμενων επιχειρήσεων
Δεν θα ωραιοποιήσουμε την κατάσταση. Είναι γεγονός ότι ένας σημαντικός αριθμός επιχειρήσεων λειτουργεί σήμερα χωρίς να έχει ολοκληρώσει όλες τις διαδικασίες αδειοδότησης που προβλέπει η νομοθεσία. Αυτό είναι μια πραγματικότητα που ούτε αμφισβητούμε ούτε επικροτούμε. Οφείλουμε όμως να εξετάσουμε πώς διαμορφώθηκε αυτή η κατάσταση. Οι επιχειρήσεις αυτές δεν επέλεξαν συνειδητά να λειτουργούν σε ένα «άτυπο καθεστώς» .Πολλές φορές οδηγήθηκαν εκεί λόγω της πολυνομίας, της γραφειοκρατίας, των αντικρουόμενων διατάξεων, των ελλείψεων στον χωροταξικό σχεδιασμό, της αδυναμίας των υπηρεσιών να δώσουν λύσεις ή απλώς επειδή έτσι παρέλαβαν την επιχείρηση από προηγούμενες γενιές.
Παρά τις δυσκολίες αυτές, πρόκειται για επιχειρήσεις που:
• διαθέτουν ΑΦΜ,
• υποβάλλουν φορολογικές δηλώσεις,
• καταβάλλουν φόρους,
• πληρώνουν ασφαλιστικές εισφορές,
• καταβάλλουν δημοτικά τέλη,
• πληρώνουν τέλη επιτηδεύματος,
• απασχολούν εργαζόμενους,
• στηρίζουν την τοπική οικονομία.
Είναι λοιπόν τουλάχιστον αντιφατικό επιχειρήσεις που επί δεκαετίες αναγνωρίζονται από το ίδιο το κράτος ως νόμιμες οικονομικές μονάδες και φορολογούνται κανονικά, να κινδυνεύουν σήμερα με διοικητικές κυρώσεις ή ακόμη και με αδυναμία συνέχισης της λειτουργίας τους λόγω προβλημάτων που σε μεγάλο βαθμό δημιουργήθηκαν από τις ίδιες τις αδυναμίες της διοίκησης.
Το αδιέξοδο των χρήσεων γης
Το σοβαρότερο ίσως πρόβλημα αφορά τις βεβαιώσεις χρήσης γης.
Σε πολλές περιοχές της χώρας οι επιχειρήσεις αδυνατούν αντικειμενικά να εξασφαλίσουν τις απαιτούμενες βεβαιώσεις λόγω:
• αλλαγών στις χρήσεις γης,
• πολεοδομικών εκκρεμοτήτων,
• ανεπάρκειας χωροταξικού σχεδιασμού,
• αντικρουόμενων ερμηνειών από διαφορετικές υπηρεσίες.
Το αποτέλεσμα είναι μη αδειοδοτημένες επιχειρήσεις που λειτουργούν επί 20, 30 ή ακόμη και 40 χρόνια στον ίδιο χώρο και θα επιχειρήσουν να αδειοδοτηθούν να βρίσκονται αντιμέτωπες με τον κίνδυνο να θεωρηθούν μη συμβατές με τις σημερινές χρήσεις γης.
Πώς είναι δυνατόν μια επιχείρηση που λειτουργεί επί δεκαετίες, επένδυσε σε εγκαταστάσεις και εξοπλισμό, φορολογήθηκε κανονικά όλα αυτά τα χρόνια, να καλείται σήμερα να λύσει προβλήματα που προέκυψαν από μεταγενέστερες αλλαγές του χωροταξικού σχεδιασμού;
Πώς είναι δυνατόν να μεταφέρονται στις πλάτες του επαγγελματία οι συνέπειες ελλείψεων και παραλείψεων του ίδιου του κράτους;
Δεν είναι δυνατόν να ζητείται από έναν αυτοαπασχολούμενο να εγκαταλείψει τον χώρο στον οποίο δραστηριοποιείται επί δεκαετίες, επειδή άλλαξε ο σχεδιασμός της περιοχής χωρίς να έχει προβλεφθεί καμία ουσιαστική λύση.
Ακόμη όμως και αν κάποιος ήθελε να μεταφερθεί αλλού, η πραγματικότητα είναι ότι κάτι τέτοιο είναι οικονομικά αδύνατο για τη συντριπτική πλειονότητα των μικρών επιχειρήσεων.
Το κόστος μετεγκατάστασης, προσαρμογής νέων εγκαταστάσεων, μεταφοράς εξοπλισμού και διακοπής της παραγωγικής δραστηριότητας είναι απαγορευτικό. Η συνέπεια μιας τέτοιας εξέλιξης δεν θα είναι η συμμόρφωση των επιχειρήσεων. Θα είναι το κλείσιμό τους.
Το κόστος συμμόρφωσης
Η εφαρμογή του νέου συστήματος δεν είναι δωρεάν.
Για να ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες διαδικασίες απαιτούνται συχνά:
• μηχανικοί,
• τοπογραφικά διαγράμματα,
• βεβαιώσεις χρήσεων γης,
• τεχνικές μελέτες,
• περιβαλλοντικά δικαιολογητικά,
• πιστοποιήσεις,
• επικαιροποιήσεις φακέλων,
• ψηφιοποίηση αρχείων.
Το κόστος αυτό μπορεί να είναι διαχειρίσιμο για μια μεγάλη επιχείρηση. Δεν είναι όμως διαχειρίσιμο για μια μικρή οικογενειακή βιοτεχνία ή για έναν αυτοαπασχολούμενο επαγγελματία. Επιπλέον, το κράτος απαιτεί πλήρη συμμόρφωση χωρίς να παρέχει αντίστοιχη δωρεάν τεχνική υποστήριξη.
• Δεν παρέχει δωρεάν μηχανικούς.
• Δεν παρέχει δωρεάν νομική υποστήριξη.
• Δεν παρέχει δημόσια υπηρεσία που να αναλαμβάνει τη συγκέντρωση των απαραίτητων δικαιολογητικών.
Το σύνολο του κόστους μετακυλίεται στον επαγγελματία.
Για τις νεοιδρυθέσες επιχειρήσεις:
Η Ευρωενωσιακή κατεύθυνση συρρίκνωσης των μικρών επιχειρήσεων και η συγκέντρωσή τους στους μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους, οδηγεί τη σχεδιαζόμενη αναπτυξιακή πολιτική να μη λαμβάνει υπόψη τις χωροταξικές ανάγκες των αυτοαπασχολούμενων και μικρών επιχειρήσεων (και όχι μόνο). Με αποτέλεσμα ένας νέος συνάδελφος που θα θελήσει να ανοίξει τη δική του επιχείρηση, να αδυνατεί να βρει τον κατάλληλο χώρο. Κάτι που η εφαρμογή του (ΟΠΣ-ΑΔΕ) θα επιδεινώσει. Επομένως επείγει η δημιουργία κατάλληλων βιοτεχνικών χώρων ( κοντά σε αστικές περιοχές, λίγα τετραγωνικά, οικονομικά μισθώματα).
Διαχείριση αποβλήτων και πιστοποιήσεις
Οι επιχειρήσεις του κλάδου μας δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση. Θεωρούμε αυτονόητο ότι τα απόβλητα πρέπει να διαχειρίζονται με ασφαλή τρόπο, ότι τα μηχανήματα πρέπει να είναι ασφαλή, ότι πρέπει να τηρούνται οι περιβαλλοντικοί και υγειονομικοί κανόνες.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε υποχρέωση πρέπει να μετατρέπεται σε ένα ακόμη χαράτσι.
Δεν είναι λογικό οι επιχειρήσεις να πληρώνουν ήδη σημαντικά δημοτικά τέλη και παράλληλα να υποχρεώνονται να καταβάλλουν επιπλέον ποσά για υπηρεσίες που θα μπορούσαν να παρέχονται από δημόσιους φορείς.
Δεν είναι λογικό η συμμόρφωση με την ασφάλεια των μηχανημάτων να εξαρτάται αποκλειστικά από ιδιωτικές υπηρεσίες πιστοποίησης με υψηλό κόστος.
Για όλους τους παραπάνω λόγους ζητούμε:
• Την άμεση παράταση των προθεσμιών ανάρτησης δικαιολογητικών στο ΟΠΣ-ΑΔΕ.
• Την αναστολή επιβολής κυρώσεων μέχρι να αντιμετωπιστούν ουσιαστικά τα ζητήματα χρήσεων γης και χωροθέτησης.
• Τη θέσπιση ειδικής μεταβατικής ρύθμισης για τις υφιστάμενες επιχειρήσεις που λειτουργούν επί σειρά ετών.
• Τη δυνατότητα χορήγησης προσωρινής βεβαίωσης χρήσης γης ή ισοδύναμης διοικητικής πράξης για τις επιχειρήσεις που αδυνατούν αντικειμενικά να εξασφαλίσουν την απαιτούμενη βεβαίωση.
• Τη θέσπιση ειδικού καθεστώτος διατήρησης της λειτουργίας επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται επί δεκαετίες στον ίδιο χώρο και δεν έχουν διαπιστωμένες παραβάσεις περιβαλλοντικής ή υγειονομικής νομοθεσίας.
• Τη δημιουργία δημόσιου και δωρεάν μητρώου χρήσεων γης και την απλοποίηση των σχετικών διαδικασιών.
• Την παροχή δωρεάν τεχνικής υποστήριξης προς τις μικρές επιχειρήσεις για τη συμμόρφωση με το ΟΠΣ-ΑΔΕ.
• Τη δημιουργία δημόσιου φορέα πιστοποίησης μηχανολογικού εξοπλισμού για τις μικρές επιχειρήσεις.
• Τη λήψη μέτρων για τη μείωση του κόστους διαχείρισης αποβλήτων των πολύ μικρών επιχειρήσεων.
• Τη διαχείριση των αποβλήτων των πολύ μικρών επιχειρήσεων από τους δήμους. Το κόστος που θα επωμιστούν να μη μετακυληθεί στις μικρές μας επιχειρήσεις μέσω αυξήσεων των δημοτικών τελών.
• Την κατάργηση της τεκμαρτής φορολόγησης των αυτοαπασχολούμενων και μικρών επαγγελματιών, η οποία επιβαρύνει περαιτέρω τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και στερεί πολύτιμους πόρους που θα μπορούσαν να διατεθούν για πραγματική συμμόρφωση με τη νομοθεσία.
Κύριε Υπουργέ,
Οι αυτοαπασχολούμενοι και οι μικρές επιχειρήσεις έχουν φτάσει στα όρια των αντοχών τους. Μετά από δεκαπέντε χρόνια οικονομικής κρίσης, υπερφορολόγησης, ενεργειακής ακρίβειας, αποκλεισμού από τη χρηματοδότηση, τεκμαρτής φορολόγησης και συνεχούς αύξησης του διοικητικού κόστους λειτουργίας, η εφαρμογή του ΟΠΣ-ΑΔΕ κινδυνεύει να αποτελέσει έναν ακόμη μηχανισμό πίεσης πάνω σε επιχειρήσεις που ήδη παλεύουν καθημερινά για να παραμείνουν ανοιχτές.
Σας καλούμε να λάβετε υπόψη την πραγματική κατάσταση που επικρατεί και να προχωρήσετε άμεσα στις απαραίτητες νομοθετικές και διοικητικές παρεμβάσεις.
Η Ομοσπονδία μας έχει προγραμματίσει κινητοποίηση έξω από το Υπουργείο σας την Δευτέρα 29/06/2026 στις 9.00 το πρωί και αιτείται συνάντηση την ίδια ημέρα, προκειμένου να σας παρουσιάσει αναλυτικά τα προβλήματα και τις προτάσεις της.
Για το Δ.Σ.
Ο πρόεδρος: Φλώκος Δημήτρης
ο Γεν.Γραμματέας: Γεροντής Νίκος
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
