Επετειακά, μια φορά το χρόνο, καθιερώσαμε να γιορτάζουμε κάποια γεγονότα, σαν να θέλουμε να ξεμπερδεύουμε μαζί τους, εξοβελίζοντάς τα απ’ την καθημερινότητά μας. Ίσως να ήταν πιο τίμιο, στα πλαίσια του ύστερου νεωτερικού εκσυγχρονισμού, να καταργούσαμε τελείως τέτοιες ενοχλητικές αφηγήσεις, για να πορευόμαστε μακάριοι στα παγκοσμιοποιητικά κελεύσματα της αποχαύνωσης.
Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΙΣΣΑ
Η ομιλία του στον Ιερό Ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Καλαμπάκας
την ημέρα της εορτής των Τριών Ιεραρχών
Από την άλλη, έστω και μια φορά στις 365 μέρες της ετήσιας βιοτής μας, ας προσπαθήσουμε να γρατζουνίσουμε τις συνειδήσεις μας, ως αντιστάθμισμα κι ως ελπίδα, πως έστω και το λίγο δεν πάει χαμένο!
Αναφερόμαστε σε τρεις εξέχουσες προσωπικότητες, που επιβλήθηκαν με το έργο τους.
Ένα έργο που δεν περιορίζεται απλά, στα της μάθησης, αλλά άπτεται της όλης ζωής.
***
Βασίλειος ο Μέγας, Ιωάννης ο Χρυσόστομος, Γρηγόριος ο Θεολόγος: συμπιέζουμε την αγιότητά τους, σε βιβλία και ομιλίες, σε αργίες και επετείους.
Πάντα μας διαφεύγει…
Τους «Προστάτες της Παιδείας και των Γραμμάτων»
Τους «Προστάτες της Παιδείας και των Γραμμάτων» τιμά σήμερα ράθυμα η Ελλάδα και υποκριτικά η δημόσια εκπαίδευση, σε μια συγκυρία για την πατρίδα καταθλιπτική!
«Η πλουτοκρατία ήταν, είναι και θα είναι ο μόνιμος άρχων του κόσμου, ο διαρκής αντίχριστος» που θα ’λεγε και ο Παπαδιαμάντης.
Συνθλίβει μικρούς και αδύνατους.
Αποθρασύνει μεγάλους και ισχυρούς.
Μα πίσω από την κρίση των αριθμών, των δεικτών, και των ελλειμμάτων αποκαλύπτεται μια κρίση βαθιά πνευματική!
Γιατί, αν «ο αγώνας για το ψωμί μου είναι ζήτημα υλικό, ο αγώνας για το ψωμί του διπλανού μου, είναι ζήτημα πνευματικό».
Αυτό δεν θα σου το μάθουν βέβαια οι οικονομολόγοι που διαχειρίζονται τις κρίσεις του συστήματος, που καταρτίζουν «προγράμματα σταθερότητας».
Θα σου το μάθουν δάσκαλοι ψυχωμένοι που μορφώνουν παιδιά, που μορφώνουν τα παιδιά μας.
Οι Άγιοί μας, στα της Εκπαίδευσης, μας προτείνουν ένα ουσιαστικά μαθητοκεντρικό μοντέλο εκπαίδευσης, μέσα απ’ το δασκαλοκεντρικό πνεύμα της εποχής τους.
Πρόλαβαν να μιλήσουν από τόσο παλιά για την αξία των προτύπων, για την αντιπαιδαγωγικότητα του φόβου, για την αξία της ενθάρρυνσης, για τη συνέπεια λόγων και έργων, για τον έπαινο, για την παιδαγωγική αξία της τιμωρίας αλλά και τη φειδωλή χρήση αυτής.
Προσηλωμένοι στο Πρόσωπο, με αφετηρία το κατ’ Εικόνα, αναδεικνύουν την αγάπη και την επιείκεια ως σταθερό μέτρο για την προσέγγιση των μαθητών.
Ο Ιωάννης ο Χρυσόστομος, λέει χαρακτηριστικά, πως θα πρέπει να είμαστε εξαιρετικά τρυφεροί απέναντι στο παιδί, κυρίως όταν του μιλάμε.
Να το φιλούμε, να το αγκαλιάζουμε, να το κρατάμε σφιχτά, δείχνοντάς του την λατρεία που τρέφουμε γι’ αυτό.
Η εξατομικευμένη προσέγγιση, κορωνίδα της ειδικής αγωγής σήμερα, τίθεται ως προϋπόθεση στις δικές τους προτάσεις.
Αναδεικνύουν την αξία της λογοτεχνίας και της διήγησης ως διδακτικό μέσο, όπως λέει ο Ιωάννης.
Προάγγελοι των σύγχρονων παιδαγωγικών θέσεων, μας δείχνουν τα αυτονόητα του σήμερα αλλά δυστυχώς συχνά περιφρονημένα.
Μας μιλούν για την ελευθερία της αγάπης, στηριζόμενοι στην βιβλική εξίσωση «ο Θεός αγάπη εστί».
Και φυσικά ερευνούν, μελετούν και προτρέπουν τους νέους στη μελέτη της αρχαίας ελληνικής Γραμματείας, της ειδωλολατρικής τον καιρό εκείνο.
Ποιος, αλήθεια, γιορτάζει και γιατί σήμερα;
Ποια πρόταση ζωής εμπνέει το μαθητή, το δάσκαλο και το γονιό;
Ποιον άνθρωπο διαπλάθουμε στο σχολείο σήμερα;
Τι σχέση μπορεί να έχει η άσκηση στην αλήθεια της ζωής που μας υπέδειξαν οι τιμώμενοι Ιεράρχες με την γκρίζα καθημερινότητα του σχολείου που βιώνουμε;
Από την αγωγή στην παιδεία και την εκπαίδευση, από την εκπαίδευση στην εξειδίκευση και μετά στην …ευέλικτη απασχόληση.
Φαύλος κύκλος ανακυκλώνει αδιάκοπα τη ζωή, σαν επιβίωση.
Αγαπημένη μου μαθήτρια, αγαπημένε μου μαθητή.
Τούτα τα χρόνια της σχολικής σου διαδρομής, συμμετέχεις σ’ έναν αγώνα ανελέητο!
Σ’ έναν πρωταθλητισμό ακραίων επιδόσεων.
Δυνατότερα, ψηλότερα, γρηγορότερα!
Ενοχλητικά, μονότονα και εκβιαστικά, επαναλαμβάνεται η προτροπή των γονιών, των συγγενών και των δασκάλων σου:
«Τώρα κρίνεται το μέλλον σου, πρόσεξε!».
Άδικο δεν είναι;
Να κρίνεται, το όλον της ζωής, σε κάποιες εξετάσεις;..
Αγαπημένε μου μαθητή, αγαπημένη μου μαθήτρια.
Συγχώρα με για τη στενάχωρη κριτική που προηγήθηκε.
Προσπάθησα μόνο να σου πω, ότι οι Τρεις Ιεράρχες που σήμερα τιμάμε δεν χωρούν στις τελετές μας.
Οι βάσεις των μορίων, οι περιζήτητες σχολές, τα επαγγέλματα υψηλής απορρόφησης, οι πρώτοι των πρώτων στις Πανελλαδικές…, όλα αυτά βρίσκονται στον αντίποδα του κόσμου των Ιεραρχών μας.
Εκτός ύλης, δηλαδή!
Ανέραστη κοινωνία, ανέραστα σχολεία…
Δεν πιστεύουμε, δεν ελπίζουμε, δεν αγαπάμε…
Και πασχίζουμε να καλύψουμε το κενό στις δομές και στο περιεχόμενο ενός σχολείου που διδάσκει την ατομική επιβίωση, (σ)το «εγώ ελπίζω να τη βολέψω!».
Τρανό παράδειγμα «αποτυχίας» η πορεία ζωής των Τριών Ιεραρχών!
Και εξηγούμαι…
Ήταν και οι τρεις γόνοι ευκατάστατων κοινωνικά, οικονομικά και μορφωτικά οικογενειών.
Κάτοχοι αξιοζήλευτης παιδείας και καλλιέργειας που εκπλήσσει ακόμη και σήμερα.
Στις καλύτερες σχολές και δίπλα στους αρίστους των δασκάλων της εποχής τους, σπουδάζουν τα πάντα: Ρητορική, Φιλοσοφία, Θεολογία, Αστρονομία, Γεωμετρία, Ιατρική.
Και στο απόγειο αυτό, εγκαταλείπουν τα πάντα πίσω τους: 1τιμητικά καθηγητικά καθήκοντα, 2προσοδοφόρα δικηγορία και ρητορική, 3περίφημα εκκλησιαστικά αξιώματα.
Αρνούνται τον κόσμο του πλούτου, της δόξας και της εξουσίας.
Πλούσιοι, που με τη θέλησή τους γίνηκαν φτωχοί, όχι φτωχοί που ονειρεύτηκαν να γίνουν πλούσιοι!
Αποσύρονται στην έρημο, επιλέγοντας τη σκληρή άσκηση, μορφώνουν εκεί τον έσω άνθρωπο.
Δοκιμάζουν τις αντοχές της σχέσης τους με το Θεό, σπουδάζουν με αίμα και δάκρυα τη ζωή του Πνεύματος.
Και επιστρέφουν κατόπιν στον κόσμο, αδειάζοντας την αγάπη που με πολύ κόπο μάζεψαν.
Μοιράζουν την περιουσία τους στη φτωχολογιά και γίνονται :
Όχι δάσκαλοι, αλλά μαθητές που μαθητεύουν με ταπείνωση 1στον πόνο και την ανέχεια, 2τη θλίψη και τη στέρηση, 3τον πειρασμό και τα πάθη των ανθρώπων!
Όχι δεσπότες, αλλά επίσκοποι-πατέρες, που διακονούν το μυστήριο του όλου ανθρώπου, όλων των παιδιών.
Ακατανόητη η ζωή των Τριών Ιεραρχών σήμερα…
Πάντοτε όμως, το ίδιο συνέβαινε!
Από τη μία, η αυτάρκεια της «επιτυχίας» που δεν αγαπά, δεν πονά, δεν μοιράζεται τίποτε και με κανέναν.
Από την άλλη, η «αποτυχία» που έχει δώσει τα πάντα και ψάχνεται να δώσει κι άλλα.
Ευχή και προσμονή: η ηθική και η οικονομική κρίση, να γίνει κρίση συνειδήσεων μέσα στα σχολειά μας.
Για το ψωμί και την ψυχή των μαθητών μας.
Χρόνια καλά!
Μαθητή, Σχολείο και Παιδεία χρόνια πολλά!
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
