Πατριωτισμός είναι όταν η αγάπη για τους δικούς σου ανθρώπους έρχεται πρώτη. Εθνικισμός είναι όταν το μίσος για τους άλλους έρχεται πρώτο. (Σαρλ Ντε Γκωλ)
Τον τελευταίο καιρό έχουμε γίνει μάρτυρες μιας καφενόβιας αντιπαράθεσης για το «μακεδονικό». Κάθε είδους ειδήμων εκφέρει και την «εθνική» του γνώμη επί του θέματος , αρκούμενος στο αναμάσημα «τσιτάτων» και «πηγών», οι οποίες πηγάζουν είτε από μεταμεσονύκτιους «έγκυρους» σχολιαστές, είτε από καταστροφολόγους παγκόσμιους σιωνιστές – κεφαλαιοκράτες (βλ. Σόρος), είτε από σχολιαστές θεϊκών αναφορών!
Το να προστρέξει κάποιος να μελετήσει ολίγη ιστορία έστω και Βακαλόπουλο ή Παπαρρηγόπουλο θεωρείται εθνικά επιζήμιο, ίσως και επικίνδυνα αντεθνικό. Το να αναζητήσει πηγές για την εθνολογική προσέγγιση του «μακεδονικού» μέσα από την πολύτομη Ιστορία του Ελληνικού ΄Εθνους της Ακαδημίας Αθηνών (η σειρά υπάρχει σε όλα σχεδόν τα σχολεία της Ελλάδας), είναι ύποπτο. Εξάλλου τι είναι ο Βακαλόπουλος εμπρός εις τον κολοσσό της ιστορικής τεκμηρίωσης Άδωνη ή τους απόγονους των Τριεψιλητών, σύγχρονους υμνητές των ναζί που παρέδωσαν την ανατολική Μακεδονία στη βουλγαρική κατοχή το 41-44.
Η αναζήτηση αρχειακού υλικού και των αντίστοιχων ιστορικών πηγών, μετατρέπει τον κάθε αναγνώστη από άκριτο οπαδό που σκά-ι από εθνική υπερηφάνεια, σε πολίτη που μπορεί να Συλλογάται Ελεύθερα (Ρήγας) και να θεωρεί Εθνικόν το Αληθές (Σολωμός).
Πλήθος ιστορικών τεκμηρίων μπορεί να αναζητήσει ο κάθε ενδιαφερόμενος από το «Ίδρυμα του Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα», το οποίο προφανώς δεν μπορεί να θεωρηθεί αντεθνικά δρών (αν και μερικοί θα το ονομάσουν δούρειο ίππο του νέου μακεδονικού αγώνα)!
Ο Λουκιανός Χασιώτης στο «Μακεδονία, 1912-1923: Από την πολυεθνική αυτοκρατορία στο εθνικό κράτος» γράφει για την αλλαγή του εθνολογικού χάρτη της ελληνικής Μακεδονίας μετά τον πόλεμο: «Σύμφωνα με την απογραφή του 1913, η Θεσσαλονίκη είχε 157.889 κατοίκους, εκ των οποίων 61.439 Ισραηλίτες (38,9%), 45.867 Μουσουλμάνοι (29%), 39.956 Έλληνες (25,3%), 6.262 Βούλγαροι (3,9%) και 4.364 ξένοι (2,7%). Η μετανάστευση Μουσουλμάνων, Σλάβων και Εβραίων προς την Τουρκία, τα γειτονικά βαλκανικά κράτη και αλλού και η άφιξη χιλιάδων Ελλήνων προσφύγων από τις βουλγαρικές και οθωμανικές επαρχίες μετέβαλε ριζικά τους παραπάνω συσχετισμούς. Το 1916, σε σύνολο 165.704 κατοίκων το ελληνικό στοιχείο της πόλεως πέρασε στην πρώτη θέση με 68.205 άτομα (41,16%), οι Ισραηλίτες έπεσαν στη δεύτερη θέση με 61.400 (37%), ενώ οι Μουσουλμάνοι πέρασαν τρίτοι με 30.000 (18,10%), οι ξένοι διατήρησαν τους αριθμούς τους (4.300, ποσοστό 2,59%), ενώ οι Βούλγαροι περιορίσθηκαν στα 1.800 άτομα (1,08%). Παρόμοιες αλλαγές σημειώθηκαν και στη μακεδονική ενδοχώρα, σύμφωνα τουλάχιστον με τις επίσημες απογραφές της εποχής».
Ωστόσο, η μεγάλη ανατροπή προήλθε από την αποτυχημένη ελληνική εκστρατεία στη Μικρά Ασία, τη Μικρασιατική Καταστροφή και την επακόλουθη Συνθήκη της Λωζάννης, που προέβλεπε την αναγκαστική μετανάστευση Ορθοδόξων Χριστιανών από την Τουρκία και Μουσουλμάνων από την Ελλάδα: 300.000 Μουσουλμάνοι εγκατέλειψαν οριστικά την ελληνική Μακεδονία, ενώ τη θέση τους πήραν 600.000 περίπου Έλληνες πρόσφυγες της Μικράς Ασίας. Με τις αλλαγές αυτές, το ελληνικό στοιχείο στην ελληνική Μακεδονία ανέβηκε από 42,6% το 1912 σε 88,8% το 1926.
Ο Ιάκωβος Μιχαηλίδης στο «Ο αγώνας των στατιστικών υπολογισμών του πληθυσμού της Μακεδονίας», αναφέρει: «Ειδικότερα, η εικόνα της ελληνικής Μακεδονίας στα τέλη της δεκαετίας του 1920 διέφερε εντελώς από εκείνη που παρουσίαζε την εποχή της απελευθέρωσης, αμέσως μετά τους Βαλκανικούς Πολέμους. Το γεγονός αυτό οφείλονταν αφενός στις βαθύτατες οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές που ακολούθησαν την ενσωμάτωσή της στην Ελλάδα και αφετέρου στις διαρκείς και εκτεταμένες πληθυσμιακές ανακατατάξεις που σημειώθηκαν την ίδια χρονική περίοδο. Όπως έχει παρατηρηθεί, συνολικά 17 πληθυσμιακά ρεύματα έλαβαν χώρα στη Μακεδονία κατά το χρονικό διάστημα 1913-1925. Ανάμεσά τους, ασφαλώς, δεσπόζουσα θέση κατέχουν η ελληνοβουλγαρική και η ελληνοτουρκική ανταλλαγή των πληθυσμών, που προβλεπόταν από τις διατάξεις της Συνθήκης του Νεϊγύ το 1919 και της Λωζάννης το 1923 αντίστοιχα. Καρπός των παραπάνω πληθυσμιακών ανακατατάξεων υπήρξε η ριζική μεταβολή της εθνολογικής σύνθεσης της Μακεδονίας».
Η άποψη που κυριαρχεί στην ελληνική ιστοριογραφία επί του ζητήματος της πληθυσμιακής δύναμης των Σλαβοφώνων, εκφράσθηκε από τον Αλέξανδρο Πάλλη, μέλος της μικτής Ελληνοβουλγαρικής Επιτροπής στην διάρκεια της κρίσιμης δεκαετίας του 1920. … «Αλλά και η επίσημη ελληνική απογραφή του 1928, η οποία πιθανώς στηρίχθηκε στους στατιστικούς υπολογισμούς του Πάλλη, ανέφερε την ύπαρξη 81.984 ατόμων, εκ των οποίων τα 80.789 ζούσαν στη Μακεδονία και μιλούσαν την «μακεδονοσλαυική – Macedonoslave», χωρίς ωστόσο και να γνωστοποιεί παράλληλα τα κριτήρια, με τα οποία είχε καταλήξει σε αυτό το συμπέρασμα».
Ένας ενδιαφέρων χάρτης που απεικονίζει τα εθνολογικά στοιχεία της περιοχής της Μακεδονίας στα όρια που έχουμε σήμερα είναι ο χάρτης της Επιτροπής Προσφύγων (Ελληνικό Υπουργείο Κοινωνικής Βοήθειας) το 1912 – πριν τους Βαλκανικούς Πολέμους (αριστερή στήλη) και το 1926 – μετά την εγκατάσταση των προσφύγων (δεξιά στήλη). Το μπλέ είναι οι Έλληνες το κόκκινο οι Μουσουλμάνοι το πράσινο οι Βούλγαροι και το καφέ οι διάφοροι. Να σημειωθεί δε ότι τους Μικρασιάτες πρόσφυγες εγκατέστησε η επιτροπή μετά από απαίτηση του Ελ. Βενιζέλου, ο οποίος διέβλεπε τον κίνδυνο στη Μακεδονία σε αντίθεση με τους επιτελείς του Βασιλέως που τους ήθελαν εγκατεστημένους στα νησιά του ανατολικού Αιγαίου (ζήτω το ανάθεμα)!
Τελευταίος απογραφικός χάρτης η απογραφή του Βασιλείου της Ελλάδος το 1951. Μόλις έχει τελειώσει ο εμφύλιος οι σλαβοκίνητοι κομμουνιστές ηττήθηκαν, οι νέοι Παρθενώνες της Μακρονήσου ήταν σε πλήρη δράση, αλλά στο ελληνικό κράτος κάτι διέφυγε!
Στον πίνακα 7 – «Πραγματικός πληθυσμός κατά μητρικήν γλώσσαν, θρησκείαν και φύλον», έχουμε ικανούς πληθυσμούς στη βόρεια επικράτεια με ομιλούντες την τουρκικήν, την σλαβικήν, την κουτσοβλαχικήν, την αλβανικήν, την πομακικήν κά. (σημ. Για το νομό Τρικάλων έχουμε 5.562 άτομα που ομιλούν την κουτσοβλαχικήν)!
Στην απογραφή του 1961 κανένας από αυτούς τους πληθυσμούς δεν αναφέρεται. Το «εθνικόν» κράτος και η ΕΡΕ έκαμναν καλά τη δουλειά τους. Αυτοί οι πληθυσμοί «εξαφανίζονται» ως δια μαγείας! Το εθνικόφρον κράτος έχει πλέον απαλλαγεί από τους πάσης φύσεως εσωτερικούς εχθρούς. Λίγο οι στατιστικές, λίγο ο χωροφύλαξ, λίγο τα στρατοδικεία, επήλθε η αποκάθαρσης του ελληνικού έθνους. Η χούντα των συνταγματαρχών με τον εξελληνισμό των τοπωνυμιών ολοκλήρωσε το εθνικόν έργον, ειδικά στην περιοχή της Μακεδονίας στην οποία οι «ντόπιοι» συναντούσαν πλήθος δυσκολιών. ΄Αλλα γράμματα μάθαινε στο σπίτι το παιδί από τον παππού και τη γιαγιά και άλλα στο σχολείο με τη βέργα του δασκάλου. (ο γράφων την πρώτη ημέρα διορισμού του στη ΔΔΕ Τρικάλων, έμαθε πως θα παρουσιασθεί στο Τσιότι!)
Τελικά «Είναι κρίμα που για να είσαι καλός πατριώτης πρέπει να γίνεις εχθρός της υπόλοιπης ανθρωπότητας – Βολταίρος». Όταν δε χωρίς κρίση επιχειρήθηκε κάτι τέτοιο, το ελληνικό έθνος οδηγήθηκε σε μεγάλες περιπέτειες (βλ. πόλεμο του 1897, μικρασιατική καταστροφή, εμφύλιος, χούντα, κυπριακό).
Βασίλης Παππάς – εκπαιδευτικός
Πηγές:
- ΓΕΣ/Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού. Αρχείο Μακεδονικού Αγώνα Αρχειοθήκη Α: 39 φάκελοι (Εκθέσεις μακεδονομάχων αξιωματικών Αρχειοθήκη Δ: 22 φάκελοι (υλικό για την προετοιμασία έκδοσης τόμου για τον Μακεδονικό Αγώνα).
- Ιστορικό Αρχείο Μουσείου Μπενάκη. Αρχείο Στρατηγού Παν. Δαγκλή. Φάκελοι 22-26 (Αλληλογραφία της περιόδου 1908-1909 με μακεδονομάχους στρατιωτικούς. Προσπάθειες αναδιοργάνωσης του Μακεδονικού Αγώνα).
- Γενικά Αρχεία του Κράτους. Συλλογή Κ59 β. (έγγραφα της εποχής του Μακεδονικού Αγώνα).
- Αρχείο Υπουργείου των Εξωτερικών (Αθήνα). Αλληλογραφία Προξενείων Θεσσαλονίκης και Μοναστηρίου 1900-1910.
- Αρχείο Ευάγγελου Κωφού (διπλωματικά έγγραφα περιόδου 1860-1910).
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
