Ακυρώθηκε από τον Συντονιστή Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας – Στερεάς Ελλάδας, Νικόλαο Ντίτορα, η με αριθμ. 250/2017 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Δήμου Καλαμπάκας, που αφορούσε στην έγκριση σύναψης προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Δήμου Καλαμπάκας (μαζί
με λοιπούς δήμους του Ν.Τρικάλων) και του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου-Ε.Λ.Κ.Ε. με σκοπό την εκτίμηση της πλημμυρικής επικινδυνότητας και την αξιολόγηση των επιπέδων κινδύνου με στόχο τη διατύπωση κατάλληλων διαχειριστικών προτάσεων.
Όπως αναφέρεται στο σκεπτικό της απόφασης οι λόγοι της ακύρωσης είναι:
– Επειδή από το απόσπασμα της απόφασης δεν προκύπτει εν πρώτοις ότι το αντικείμενο της εν λόγω σύμβασης εμπίπτει στους σκοπούς και είναι εντός πλαισίου των αρμοδιοτήτων των Δήμων κατ΄άρθρο 94 του Ν.3852/2010, χωρίς να διευκρινίζεται το πεδίο δράσης και ο ρόλος των Δήμων έναντι έτερων δημοσίων φορέων εμπλεκομένων με το θέμα της εκτίμησης, πρόληψης και αντιμετώπισης πλημμυρικού κινδύνου (Περιφέρειες, Αποκεντρωμένες Διοικήσεις). Επιπλέον δε, με το αριθμ. 3392/181242/18-10-2017 έγγραφό της η αρμόδια Δ/νση Υδάτων Θεσσαλίας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Θεσσαλίας-Στερεάς Ελλάδας ενημερώνει τους Δήμους για την εν εξελίξει εκπόνηση, μεταξύ άλλων και για το Υδατικό Διαμέρισμα Θεσσαλίας, των Σχεδίων Διαχείρισης Κινδύνου Πλημμύρας, καθώς και για τα μέτρα που αυτά περιλαμβάνουν για την αντιμετώπιση και διαχείριση των φαινομένων αυτών.
– Επειδή από το αντικείμενο της σύμβασης και κυρίως από τη διαμόρφωση των δικαιωμάτων και υποχρεώσεων των συμβαλλόμενων μερών, προκύπτει ότι δεν αφορά σε αλληλοσυμπλήρωση αρμοδιοτήτων ή οικονομοτεχνικών μέσων στο πλαίσιο της από κοινού εκπλήρωσης μιας δημόσιας υπηρεσίας, όπως απαιτείται να αφορά η προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του Ν.3852/2010, αλλά αποτελεί κατ’ ουσίαν σύμβαση παροχής υπηρεσιών και απευθείας ανάθεση, καθότι οι συμβαλλόμενοι δεν συμπράττουν ισόρροπα για την υλοποίηση του συμβατικού αντικειμένου, αλλά ο Δήμος λειτουργεί ως αναθέτουσα αρχή που επιδιώκει την εκπλήρωση μιας υπηρεσίας εκ μέρους του Ε.Μ.Π.-Ε.Λ.Κ.Ε., περιορίζοντας τη συμβολή του αποκλειστικά στην κάλυψη του κόστους για την παροχή των ανατεθεισών υπηρεσιών, βαρυνόμενος μόνο αυτός με το οικονομικό αντικείμενο της σύμβασης (ομού και ισόποσα με τους λοιπούς Δήμους) κατά παράβαση των διατάξεων περί προγραμματικών συμβάσεων. Η προβλεφθείσα δε στα άρθρα 3 και 8 της σύμβασης μονομερής χρηματική μετακίνηση από το Δήμο στο Ε.Μ.Π.-Ε.Λ.Κ.Ε. δεν περιορίζεται στην κάλυψη λειτουργικών εξόδων, αλλά χαρακτηρίζεται ως «αμοιβή του αναδόχου για το ερευνητικό έργο …σύνολο 94.240,00€». Η υποχρέωση δε συνεργασίας και παροχής πληροφοριών που διαθέτει υφίσταται σε κάθε περίπτωση, και στις εξ επαχθούς αιτίας συμβάσεις, καθώς κάθε εργοδότης παραδίδει στον ανάδοχο τα ήδη υπάρχοντα στοιχεία και συνεργάζεται και δεν μπορεί να θεωρηθεί ιδιαίτερο στοιχείο συνεισφοράς. (Πράξεις VII Tμ. 139/2016, 23/2015, 327/2014).
– Επειδή για την ανάθεση συμβάσεων παροχής υπηρεσιών από τους δήμους εφαρμόζονται πλέον οι διατάξεις του Ν.4412/2016, σύμφωνα με τις οποίες, για την σύναψη συμβάσεων παροχής υπηρεσιών απαιτείται η διενέργεια διαγωνισμού, κατ’ εξαίρεση δε και μόνο, δύναται για την ανάθεση υπηρεσιών να ακολουθηθεί η διαδικασία της διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση σχετικής προκήρυξης, εφόσον συντρέχουν οι περιοριστικά αναφερόμενες περιπτώσεις του άρθρου 32 του Ν.4412/2016, τη συνδρομή των οποίων οφείλει να αποδεικνύει η αναθέτουσα δημοτική αρχή. (Πράξεις Ε.Σ. VI Τμ. 557/2014, 2378/2011). Επιπλέον, είναι δυνατή η προσφυγή στη διαδικασία της απευθείας ανάθεσης εφόσον η εκτιμώμενη αξία της σύμβασης είναι ίση ή κατώτερη από το ποσό των είκοσι χιλιάδων ευρώ.
– Επειδή η συμβολή του Δήμου Καλαμπάκας περιορίζεται στη χρηματοδότηση του συγκεκριμένου έργου και στην παροχή απλώς κάθε δυνατής βοήθειας προς το Ε.Μ.Π., έτσι ώστε να εξελιχθεί ομαλά και να επιτευχθεί εντός χρονοδιαγράμματος η υλοποίηση του συγκεκριμένου έργου, με
αποτέλεσμα τα δύο συμβαλλόμενα μέρη να μην εκκινούν από την ίδια αφετηρία και με ισόρροπη σύμπραξη στην υλοποίηση του εν λόγω έργου.
– Επειδή εν προκειμένω η επίμαχη σύμβαση με τον Ειδικό Λογαριασμό Κονδυλίων Έρευνας του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, αν και αναφέρεται ως προγραμματική σύμβαση του άρθρου 100 του Ν.3852/2010, δεν αποτελεί τέτοια κατά τον ορθό νομικό χαρακτήρα αυτής, αλλά συνιστά κατ΄ουσίαν δημόσια σύμβαση παροχής υπηρεσιών και ανάθεση αυτών, που πλέον ανατίθεται κατά τις διατάξεις του Ν.4412/2016, συνεπώς η κρινόμενη απόφαση αποτελεί απευθείας ανάθεση σύμβασης χωρίς την τήρηση των διατάξεων του προαναφερθέντος νόμου.
– Επειδή έτι περαιτέρω, από τα περιεχόμενα της εν λόγω σύμβασης δεν στοιχειοθετείται ότι πρόκειται για διενέργεια «επιστημονικής έρευνας», αλλά κατ΄ουσίαν για διενέργεια-εκπόνηση μελέτης, δεδομένου ότι βασικό στοιχείο της έννοιας της επιστημονικής έρευνας (κατά τις διατάξεις του Ν.1514/1985) είναι η πρωτοτυπία, δηλαδή η εισαγωγή και αξιοποίηση νέου παράγοντα με τη μορφή της προαγωγής της επιστημονικής γνώσης ή της επεξεργασίας νέων θεωριών και όχι ο απλός και με γνωστές ήδη μεθόδους, συνδυασμός κεκτημένων γνώσεων για την αντιμετώπιση ενός μεμονωμένου ζητήματος με συγκεκριμένο αντικείμενο, ακόμη και εάν το αντικείμενο είναι σημαντικό στον ειδικό κύκλο που εντάσσεται. Όπου δεν παρουσιάζεται κανένα πρωτοποριακό στοιχείο, αλλά απλή επανάληψη (με ή χωρίς αξιοποίηση) ήδη γνωστών παραδοχών, πρόκειται για μελέτη, που καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της επιστήμης και τεχνικής, ως μέσων εξυπηρέτησης και προαγωγής της οικονομικής, κοινωνικής και ατομικής ζωής και σκοπεί στην εφαρμογή ή εφαρμοσιμότητα των παραδοχών της για τη λύση δεδομένων πρακτικών προβλημάτων, όπου και εξαντλείται (πράξεις VΙΙ Τμ. Ελ.Συν. 139/2016, 81/2016, 305/2015, 324/2014, 333/2010, 1/2008, ΙV Τμ. 73/1996, 15/1995, 54/1994).Επομένως, έρευνα ή ερευνητικό πρόγραμμα που στερούνται του στοιχείου της πρωτοτυπίας, δηλαδή που επαυξάνουν το απόθεμα της ήδη υπάρχουσας γνώσης, εμπίπτουν στην έννοια της μελέτης, η ανάθεση εκπόνησης της οποίας διέπεται από τις διατάξεις πλέον του Ν.4412/2016 και διενεργείται, κατά κανόνα, κατόπιν δημόσιου, ανοικτού ή κλειστού, διαγωνισμού, ενώ κατ’ εξαίρεση και μόνον είναι δυνατή η προσφυγή στη διαδικασία της απευθείας αναθέσεως, σε συγκεκριμένες περιπτώσεις που καθορίζονται ρητά και περιοριστικά στον ως άνω Νόμο (Πράξη VΙΙ Τμ. 1/2008).
– Επειδή με την κρινόμενη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμπάκας δεν αιτιολογείται και δεν τεκμηριώνεται επαρκώς η σύναψη προγραμματικής σύμβασης με το Ε.Μ.Π. ως μοναδική επιλογή για υλοποίηση του αντικειμένου αυτής και την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού.
– Επειδή σύμφωνα και με τα οριζόμενα στο στοιχείο 2.3 της αριθμ. 7666/7-2-2007 (εγκ.11) εγκυκλίου του ΥΠ.ΕΣ.Δ.Δ.Α. περί «Εποπτείας πράξεων των συλλογικών και μονομελών οργάνων των πρωτοβάθμιων ΟΤΑ», όπου ορίζεται ότι: «Λόγοι που επιφέρουν την ακύρωση της πράξης είναι οι εξής: i.Αναρμοδιότητα του εκδόντος την πράξη οργάνου, ii.Παράβαση τύπων της διαδικασίας, iii.Παράβαση νόμου, iv.Κατάχρηση εξουσίας…» ενώ περαιτέρω «….κατά τον έλεγχο ερευνώνται, πέραν της παράβασης κανόνα δικαίου, και τα ελαττώματα της αιτιολογίας ή η έλλειψη αυτής. Στοιχεία της αιτιολογίας είναι η αναφορά των κανόνων δικαίου στους οποίους στηρίζεται η έκδοση της πράξης, η τυχόν ερμηνεία τους, η ουσιαστική εκτίμηση των πραγματικών καταστάσεων, καθώς και τα κριτήρια σχετικά με την άσκηση της διακριτικής ευχέρειας. Η αιτιολογία πρέπει οπωσδήποτε να είναι ειδική(όχι γενική και αόριστη), πλήρης ή επαρκής» καθίσταται σαφές ότι η πλήρης και ειδική αιτιολόγηση αποτελεί απαίτηση εκ του νόμου προκειμένου για την ύπαρξη νομικής βάσεως έκδοσης μιας απόφασης, ενώ η έλλειψη ή τα ελαττώματα αυτής αποτελούν επαρκή λόγο ακύρωσής της.
– Επειδή βάσει όλων των ανωτέρω η αριθμ.250/2017 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαμπάκας, όπως αυτή ελήφθη, κρίνεται μη σύννομη και άρα ακυρωτέα.
ΔΕΥΤΕ ΤΗΝ ΑΠΟΦΑΣΗ ΕΔΩ.
Ακολουθήστε το tameteora.gr στο Google News!
