Αρχική ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΤΕΧΝΕΣ/ΓΡΑΜΜΑΤΑ Αποσπάσματα από την ποίηση του Αρχίλοχου (680-629 π.Χ.)

Αποσπάσματα από την ποίηση του Αρχίλοχου (680-629 π.Χ.)

-

Επιμέλεια του Φιλολόγου Νικολάου Κατοίκου

Αφορμή για τη δημοσίευση του σημερινού κειμένου υπήρξε η ανάγνωση σχετικού άρθρου της κ. Αριστέας Παπαλεξάνδρου στο περιοδικό «Νέα Ευθύνη» (τεύχος Ιαν.-Φεβρ. 2014). Ο Αρχίλοχος είναι ο πρώτος εκπρόσωπος της Ιαμβικής Ποίησης (ακολουθούν ο Σημωνίδης ο Αμοργίνος και ο Ιππώναξ ο Εφέσιος). Η Ιαμβική Ποίηση είναι είδος τής Λυρικής Ποίησης με σκωπτικό, χιουμοριστικό ή ψεκτικό χαρακτήρα. Ο Αρχίλογος «είναι ο πρώτος ποιητής στην ιστορία της ευρωπαϊκής λογοτεχνίας που προβάλλει έντονα το Εγώ τού Ποιητή». Στα λίγα αποσπάσματα του έργου του που μας σώθηκαν, δίδει την εικόνα ενός ποιητή ασυμβίβαστου και αντισυμβατικού, ειρωνικού και χιουμορίστα. Η μετάφραση των αποσπασμάτων που παραθέτω, είναι της κ. Παπαλεξάνδρου, και τα αντίστοιχα σχόλια στο κάθε απόσπασμα, δικά της και δικά μου. Οι τίτλοι δικοί μου.
Ν.Κ.

 

Άλλα στοιχεία για τον Αρχίλοχο
(Από το βιβλίο «Σοφία και Παιδαγωγία», του Βασ. Αρβανίτη)

Ο Αρχίλοχος καταγόταν από την Πάρο. Ο πατέρας του ήταν ευγενής, ενώ η μητέρα του δούλη. Είναι ο «πατήρ τού σκωπτικού ιάμβου». Σατιρίζει ακόμη και τον εαυτό του. Εκτός από ιάμβους έγραψε ελεγείες (ποιήματα με θέματα πολεμικά, ερωτικά, ηθικά, φιλοσοφικά και γνωμικά), επιγράμματα και ύμνους. Είχε εκτιμηθεί πολύ ως λυρικός ποιητής στην Αρχαιότητα. Από παιδαγωγική άποψη θεωρήθηκε ισάξιος του Ομήρου και γι’ αυτό ονομά-στηκε «Όμηρος των ιάμβων». Όταν ασκεί κριτική σε πρόσωπα, γνώμες ή τάσεις, κρίνει ως εκπρόσωπος της κοινής γνώμης και ως διδάσκαλος των συμπολιτών του.

 

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΑ ΤΟΥ ΑΡΧΙΛΟΧΟΥ ΣΕ ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ

1. Δεν σε παίρνω στα σοβαρά (92a, Εκδόσεις Diehl E.-Deutler R.)

Βλέπεις εκεί ψηλά τον βράχο αυτόν,
τον κακοτράχαλο και κοφτερό;
Σε αυτόν επάνω κάθομαι, παίρνοντας στο ελαφρό
εσένα και τις επιθέσεις σου.

ΣΧΟΛΙΑ: Αξιοποιώντας εδώ ο Αρχίλοχος τον γνωστό αισώπειο μύθο του αετού και της αλεπούς, γράφει επωδό, γεμάτη σαρκασμό. Όντως, όταν δεν κινδυνεύουμε, πολλές κουβέντες λέμε. «Εκ του ασφαλούς», κάνουμε τον παλληκαρά!

 

2. Μου αρκεί που γλύτωσα (6D.-Β.)

Κάποιος από τους Σαΐους
χαίρεται με την ασπίδα μου.
αυτήν που εγκατέλειψα
παρά τη θέλησή μου σ’ έναν θάμνο.
Όπλο στ’ αλήθεια αλάνθαστο.
Μου φτάνει όμως που γλύτωσα.
Τί με νοιάζει η ασπίδα εκείνη;
Να χαθεί. άλλη θα βρω καλύτερη και πάλι.

ΣΧΟΛΙΑ: Τον 8ο π.Χ. αιώνα τής επικής ποίησης ο ηρωισμός αποτελούσε σκοπό ζωής. Τώρα στην εποχή τού Αρχιλόχου (7ος π.Χ. αιώνας) ο εξ ανάγκης «ρίψασπις» δεν στιγματίζεται, διότι προέχει η ζωή τού ανθρώπου. Ασπίδα βρίσκεται και άλλη!

 

3. Χίλιοι εμείς σκοτώσαμε επτά! (61D.-Β.)

Επτά νεκρούς στο χώμα, που τους προφτάσαμε
Στο τρέξιμο, χίλιοι εμείς τους έχουμε σκοτώσει.

ΣΧΟΛΙΑ: Στο προηγούμενο απόσπασμα ο Αρχίλοχος αντιμετωπίζει πρακτικά την ήττα. Εδώ αυτοειρωνεύεται μια «νίκη» των δικών του, που ήταν χίλιοι και σκότωσαν μόνο επτά αντιπάλους-«αξιόλογο» κατόρθωμα!

 

4. Δεν ονειρεύομαι χρήματα ή αξιώματα (22D.-Β.)

Ούτε που νοιάζομαι για όλο τού Γύγη το χρυσάφι.
ούτε και που το ζήλεψα ποτέ. δεν δυσανασχετώ
με των θεών τα έργα, ούτε κι ορέγομαι οφίκια κι εξουσίες.
Είναι τόσο μακριά όλ’ αυτά απ’ τα δικά μου μάτια.

ΣΧΟΛΙΑ: Εδώ ο Αρχίλοχος εκφράζει τη μεγαλειώδη σοφία τής αυτάρκειας. Δεν τον συ-γκινούν τα πλούτη και η δόξα τών αξιωμάτων. Και «δεν τα βάζει» με τα έργα τών θεών.

 

5. Μέτρο στις χαρές και στις λύπες (67aD.-Β.)

Καρδιά μου, καρδιά μου, τσακισμένη
από πίκρες αγιάτρευτες,
σήκω και διώξε τούς εχθρούς,
τα στήθη σου προτάσσοντας στην κάθε τους ενέδρα.
μείνε σε μέρος ασφαλές, όμως όχι μακριά τους.
Και ούτε με τις νίκες σου να χαίρεσαι επιδεικτικά
ούτε όμως και σαν νικηθείς, στο σπίτι σου
να οδύρεσαι κλεισμένος.
αλλά, στην τελική, ούτε υπερβολικά
με τις αρχές να χαίρεσαι
ούτε και με τις λύπες να λυπάσαι.
Μάθε ποιος ρυθμός τον κόσμο κυβερνά.

ΣΧΟΛΙΑ: Στο απόσπασμα αυτό ο Αρχίλοχος καταγίνεται με το θέμα της αστάθειας των ανθρώπινων πραγμάτων (οι χαρές και οι λύπες απρόβλεπτα εναλλάσσονται). Μπορεί κανείς να νικήσει τους εχθρούς, μπορεί και να νικηθεί από αυτούς. Δεν χρειάζονται πανηγυρισμοί για τη νίκη και οδυρμοί για την ήττα. Μέτρο χρειάζεται και στις χαρές και στις λύπες.

 

6. Υποδουλώθηκα στους πόθους μου (104D.-Β.)

Ο δυστυχής, δούλος των πόθων έγινα.
ψυχή δεν έχω πια. και οι πόνοι οι σκληροί
με των θεών το θέλημα
τρυπούν ώς και τα κόκαλά μου.

ΣΧΟΛΙΑ: Η εκφραστική τόλμη τού Αρχίλοχου είναι μοναδική. Ο ίδιος είναι τόσο ελεύθερος, αλλά και τόσο εύθραυστος. τόσο δούλος τών πόθων του. δηλαδή, τραγικό άτομο. Και το ομολογεί αυτό, σαρκάζοντας την αδυναμία του. Η υποδούλωση στα πάθη φέρνει τη δίκαιη τιμωρία τών θεών.

 

7. Συχνά ξεχνάμε τούς νεκρούς (64D.-Β.)

Όταν κανείς πεθάνει, ούτε τον σέβονται στην πόλη
ούτε τον τιμούν. των ζωντανών εμείς οι ζωντανοί
την εύνοια κυνηγάμε. και βγαίνει πάντοτε
ο νεκρός όλο και πιο χαμένος.

ΣΧΟΛΙΑ: Εδώ ο Αρχίλοχος πικραίνεται που οι άνθρωποι ξεχνούν τους πεθαμένους και δεν τους τιμούν, όπως θα έπρεπε. Τιμούν μόνο τούς ζωντανούς, διότι επιδιώκουν την εύνοιά τους. Έτσι, οι νεκροί αδικούνται. Το απόσπασμα αυτό θα μπορούσε να διαβαστεί και ως ύμνος στη ζωή.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Οίκος Νυφικών Σόφη Μαύρου-Τζιουβάρα

Δείτε περισσότερα: http://www.nyfika-sofie.gr

Προτάσεις για το χειμώνα από τη βιοτεχνία Κουρτινών και Στρωμάτων Νικολάου Μήτσιου

Και επίσημα πλέον μπήκαμε στο χειμώνα και ήρθε η κατάλληλη εποχή για να προετοιμάσετε το σπίτι σας για τις κρύες μέρες που πρόκειται να έρθουν. Η αλλαγή-ανακαίνιση του σπιτιού για να υποδεχθούμε το χειμώνα πλέον δεν είναι μια πολυέξοδη διαδικασία αλλά μια ευχάριστη υπόθεση αφού το κατάστημα Νικολάου Μήτσιου φροντίζει...

Νέο κουρείο στην Καλαμπάκα από τον Ευριπίδη Κωστόπουλο

Ο Ευριπίδης Ηλ. Κωστόπουλος δημιούργησε έναν όμορφο χώρο στην οδό Ευθ. Βλαχάβα 11, όπου δραστηριοποιείται με όρεξη και μεράκι. Το ‘Old School BARBERSHOP’ σας περιμένει… OLD SCHOOL BARBERSHOP Ευριπίδης Κωστόπουλος Ευθ. Βλαχάβα 11, Καλαμπάκα Τηλ. 6980 177 860  

Πρατήριο υγρών καυσίμων Μάκης Καραγιάννης

ΠΡΑΤΗΡΙΟ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ  ΜΑΚΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ 8ο χλμ. ε.ο. Τρικάλων - Καλαμπάκας Τηλ. 2431088220

Άννα Γίδα – Παιδίατρος – Καλαμπάκα

Άννα Γίδα – Παιδίατρος Τρικάλων 114-116 , Καλαμπάκα Ωράριο Ιατρείου: Καθημερινά: πρωί 9.00-1.30 Απόγευμα 6.00-9.00 (εκτός Τετάρτης) Τηλ.: 24320 78433 Fax.: 24320 78434 Κιν.: 6977 636897 e-mail: [email protected]

ΟΡΘΟΠΕΔΙΚΟΣ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ – ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΣΑΡΟΥΧΑΣ

Ο Δρ. Αλέξανδρος Τσαρούχας είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός με εξειδίκευση στην αρθροσκοπική χειρουργική του γόνατος και του ώμου, την επανορθωτική χειρουργική των μεγάλων αρθρώσεων και την τραυματολογία. ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ 

Μικροβιολογικό Εργαστήριο «ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ» – Καλαμπάκα

Το νέο Μικροβιολογικό Εργαστήριο «ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ» λειτουργεί στην Καλαμπάκα υπό τη Διεύθυνση του κ. Νικολάου Παπανικολάου σε συνεργασία με τα μεγαλύτερα εργαστήρια αναφοράς: Βιοϊατρική Αθηνών / In-Vitro / Βιοφόρµα / Mικροανάλυση. Μικροβιολογικό     Αιματολογικό     Βιοχημικό Ανοσολογικό     Ορμονολογικό     Προγενετικός έλεγχος Ωράριο λειτουργίας: • Δευτέρα: 7:00 - 14:00 και 18:00 - 20:00 • Τρίτη:...

Ιατρείο στην Καλαμπάκα και στην Κηφισιά από τον Ψυχίατρο Χρίστο Χ. Λιάπη

Δεύτερο Ιατρείο στην Καλαμπάκα λειτουργεί, από τον Ιούνιο, ο γνωστός Ψυχίατρος και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρίστος X. Λιάπης MD, MSc. PhD, ως παράρτημα του ιατρείου του στην Κηφισιά. Σε έναν χώρο υψηλού συμβολισμού για το πεδίο των νευροεπιστημών της Καλαμπάκας, στην οδό Περικλέους 8, καθώς εκεί ασκούσε το λειτούργημα...

HOTEL KOSTA FAMISSI – ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ – METEORA

Hotel Kosta Famissi Τρικάλων 144, Καλαμπάκα Τηλ. 2432079192 ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Ψητοπωλείο «Ψηστήρι» στην Καλαμπάκα με πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές

Στην οδό Πίνδου 47 στην πόλη μας λειτουργεί ένα καταπληκτικό ψητοπωλείο, το Ψηστήρι. Σ' έναν άψογα διαμορφωμένο χώρο μπορείτε να δοκιμάσετε πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές όπως λαχταριστά σουβλάκια, χοιρινό και κοτόπουλο. Ο πλούσιος κατάλογος περιλαμβάνει ακόμη πίτες με γύρο, κεμπάπ, λουκάνικο, ποικιλία ορεκτικών και σαλάτες και πολλά άλλα, όλα μια σκέτη απόλαυση. Μπορείτε...

ΠΑΠΠΑΣ: Οικοδομικά Υλικά – Χωματουργικά έργα – Είδη Υγιεινής

Νέο κατάστημα στην Καλαμπάκα Η εταιρεία ΠΑΠΠΑΣ, είναι γνωστή σε όλους εδώ και πολλά χρόνια για τις δραστηριότητές της στα χωματουργικά έργα. Πριν από 5 περίπου χρόνια επεκτάθηκε στο χώρο των οικοδομικών υλικών και ειδών υγιεινής ανοίγοντας ένα πρότυπο κατάστημα στην Διάβα Καλαμπάκας. Πελάτες της είναι πολλοί επαγγελματίες της πόλης και...