Αρχική ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΤΕΧΝΕΣ/ΓΡΑΜΜΑΤΑ Ο Έλληνας και το σπίτι

Ο Έλληνας και το σπίτι

-

Του Γιάννη Σελλούντου, Καθηγητή Φιλολογίας
Επιμέλεια Νικολάου Κατοίκου

Σε κανενός άλλου λαού τη λογοτεχνία και τη μουσική δεν εξυμνήθηκε το σπίτι με τό-ση ευαισθησία και συγκίνηση, με όση στους Έλληνες. Οι περισσότεροι δηλαδή ποιητές και στιχουργοί τραγουδιών, είτε με άμεσο είτε με έμμεσο τρόπο, μιλούν με ιδιαίτερη τρυφερότητα γι’ αυτόν τον ευλογημένο χώρο, κυρίως τον πατρικό.

Αλλά και στα δώδεκα «Αναγνωστικά» τού Δημοτικού και του Γυμνασίου είχαν συμπεριληφθεί, εκτός από τα ποιήματα, και ωραία πεζογραφήματα με άμεση ή έμμεση αναφορά στο σπίτι και στην οικογένεια. Ενδεικτικά, αναφέρουμε το διήγημα του Αλ. Παπαδια-μάντη «Της Κοκκώνας το σπίτι», στο οποίο ο καπετάν Γιάννης ο Συρμαής είχε αρχίσει να χτίζει με μεράκι ένα κομψό αρχοντικό στο νησί και περίμενε να το τελειώσουν και να το επιπλώσει, για να ζήσει εκεί με την αγαπημένη του Αννίκα. Πλην όμως, η μοίρα είχε απο-φασίσει διαφορετικά. Η κοπέλα πέθανε φυματική και το σπίτι εγκαταλείφθηκε μισοφτιαγμένο, για να καταντήσει στο τέλος ερείπιο.

Στον ποιητικό λόγο τώρα ο Κωστής Παλαμάς το θυμάται με νοσταλγία:
«Το σπίτι που γεννήθηκα, κι ας το πατούν οι ξένοι,
στοιχειό είναι και με προσκαλεί, ψυχή και με προσμένει…».

Ωστόσο, πιο συγκινητικοί είναι οι στίχοι που αναφέρονται στο σπίτι με έμμεσο τρόπο μέσα σε άλλα ποιητικά θέματα με διάχυτο το συναίσθημα της νοσταλγίας. Η Μυρτιώτισσα π.χ. με απλά λόγια μιλά για την οικογενειακή θαλπωρή στο βραδινό τραπέζι ένα χειμωνιάτικο βράδυ:

«Το δείπνο φτιάνει η μάνα μας,
ψαρόσουπα μυρίζει.
Ρουφά την άχνα η γάτα μας
και γλυκορουθουνίζει.

-Παράτησε το πλέξιμο
τώρα, γιαγιά, νυχτώνει
και στην αυλή μας στρώνεται
σιγά, σιγά το χιόνι.

Τριζοβολούν τα κούτσουρα,
κι η πιο μικρή σου εγγόνα
σιμά στο τζάκι σού ’βαλε,
γιαγιά, την πολυθρόνα.

-Γαβγίζει ο σκύλος, τρέξετε
ν’ ανοίξ’τε στον πατέρα,
να κι η μανούλα πού ’ρχεται
κρατώντας τη σουπιέρα.

Με γέλια τώρα κάθονται
τριγύρω στο τραπέζι
και το γατάκι ολόχαρο
με την ουρά του παίζει.»

Ο Λάμπρος Πορφύρας νιώθει το σπίτι μέσα στη νοσταλγία του σαν ήσυχο λιμάνι:
«Θυμάμαι στο κατώφλι τους τις γριές μαυροντυμένες
να κλαιν παλιά ναυάγια κι αυτές ναυαγισμένες,
το λιμανάκι ενός σπιτιού – ψυχή μακριά που αράζεις!-
κι ακόμα εσέ που καρτερείς και το γιαλό κοιτάζεις…»

Σαν απάνεμο λιμάνι νιώθει και ο Ορέστης Λάσκος το πατρικό του σπίτι στο ποίημά του «Αγριόχηνες»:
«Τώρα πια
στην πατρίδα, στο παλιό μου πατρικό
σπιτικό
που ο καιρός και η εγκατάλειψις, αλοίμονο,
το ’χουνε σχεδόν ρημάξει,
τώρα λέγω πιά
η ζωή μου βάρκα με χωρίς κουπιά
σαν σε απάνεμο λιμανάκι θε να αράξει.
Θα κυλούν γαλήνιες οι ώρες στην ατμόσφαιρα,
θα κυλούν γαλήνιες οι ώρες στην ψυχή μου…».

Ο Σωτήρης Σκίπης θυμάται ένα παλιό σπιτάκι, στο οποίο γνώρισε την παλιά του αγάπη:
«Γυρίζει η σκέψη μου σ’ ένα σπιτάκι
επαρχιώτικο, παλιό, ζεστό
μπρος σ’ ένα τούρκικο στενό σοκκάκι
το περιβόλι του πλάι το χλωρό.
Εκεί πρωτάκουσα τον Μάη τον μήνα
τ’ αηδόνι ολόγλυκα να κελαηδεί,
εκεί η ξανθόμαλλη παιδούλα η Ρήνα
το πρώτο μού ’δωκε κι αθώο φιλί…».

Και ο Γιώργος Σεφέρης, μεγάλος πια, γυρίζει πίσω στην παιδική του ηλικία:
«Το σπίτι σαν το καλοκοιτάξεις μέσα από τις παλιές κορνίζες
ξυπνά με τα πατήματα της μητέρας στα σκαλοπάτια,
το χέρι που φτιάνει τα σκεπάσματα ή διορθώνει την κουνουπιέρα,
τα χείλια που σβήνουν τη φλόγα του κεριού…».

Με συγκινητικούς στίχους και ανάλογη μουσική τραγούδησαν το σπίτι και οι περισσότεροι Έλληνες μουσικοσυνθέτες σε όλα τα είδη των τραγουδιών: Ο Βασ. Τσιτσάνης π.χ. σε πολλά τραγούδια του και με πολλούς τρόπους μιλά γι’ αυτό:
«Μπρος στο ρημαγμένο σπίτι
με τις πόρτες τις κλειστές
τον καημό μου σιγοκλαίω
και ματώνουν οι καρδιές.
Ούτε μάνα ούτε αδέρφια,
εγώ έρημο πουλί,
βλέπω αράχνες στο κατώφλι
και χορτάρια στην αυλή
………………………………».

Και αλλού:
«Σε ξένους επουλήθηκε
το σπίτι που γεννήθηκε,
και η δροσόλουστη αυλή του
που περνούσε τη ζωή του.
Το βλέπει να γκρεμίζεται
και η καρδιά του σκίζεται…».

Ο Μάνος Χατζιδάκης σε στίχους του Νίκου Γκάτσου μάς γυρίζει στην παιδική μας ηλικία:
«Σπίτι μου, σπιτάκι μου
και φλωχοκαλυβάκι μου,
χώμα που γεννήθηκα,
ποτέ μου δεν σε αρνήθηκα.
Σπίτι μου, σπιτάκι μου,
αγιάτρευτο μεράκι μου,
όλον τον κόσμο αν γύρισα,
κοντά σου ξαναγύρισα…».

Τέλος, ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του ελληνικού πενταγράμμου είναι το «Σπι-τάκι μου παλιό κι αγαπημένο» του Κ. Γιαννίδη σε στίχους του Αλ. Σακελλάριου, το οποίο, μην αντέχοντας στον πειρασμό, παραθέτω ολόκληρο:
«Θα μείνει πια σβηστό
μπρος στις εικόνες το καντήλι,
η γρίλια μας κλειστή
κι η γλάστρα δεν θα ποτιστεί.
Βαρύ είναι και ζεστό
από τα δάκρυα το μαντήλι,
που τώρα έχει βραχεί
από του πόνου τη βροχή.
Σπιτάκι μου παλιό και αγαπημένο,
που μύριζες παντού βασιλικό
και ήσουν το μισό
απ’ τον κισσό αγκαλιασμένο.
γωνίτσα μου φτωχή,
είχες ψυχή.
Η γάτα που γερνά
θα μείνει τώρα μοναχή της.
σπιτάκι μου ζεστό
που πρέπει να σε χωριστώ.
Σε σένα τριγυρνά
και της μανούλας μου η ψυχή
και τρέμω επειδή
μπορεί ξανά να μη με ιδεί».

(Από τον «Νέον Αγώνα», 19-12-2013)

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ

Η πιο νόστιμη και λαχταριστή επιλογή της πόλης, FOOD FACTORY. Από Δευτέρα έως Πέμπτη: 17:00 έως αργά το βράδυ και Παρασκευή – Σάββατο και Κυριακή: Από τις 12:00 το μεσημέρι έως αργά το βράδυ απολαύστε τις νόστιμες και ιδιαίτερες γεύσεις του τώρα και στο χώρο σας. Καλέστε: τηλ: 24320 75305 ή 6988 281600 ...

Και επίσημα πλέον μπήκαμε στο χειμώνα και ήρθε η κατάλληλη εποχή για να προετοιμάσετε το σπίτι σας για τις κρύες μέρες που πρόκειται να έρθουν. Η αλλαγή-ανακαίνιση του σπιτιού για να υποδεχθούμε το χειμώνα πλέον δεν είναι μια πολυέξοδη διαδικασία αλλά μια ευχάριστη υπόθεση αφού το κατάστημα Νικολάου Μήτσιου φροντίζει...

Δείτε περισσότερα: http://www.nyfika-sofie.gr

ΠΡΑΤΗΡΙΟ ΥΓΡΩΝ ΚΑΥΣΙΜΩΝ  ΜΑΚΗΣ ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ 8ο χλμ. ε.ο. Τρικάλων - Καλαμπάκας Τηλ. 2431088220

ΟΡΘΟΠΑΙΔΙΚΟΣ-ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ – ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΤΣΑΡΟΥΧΑΣ

Ο Δρ. Αλέξανδρος Τσαρούχας είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός με εξειδίκευση στην αρθροσκοπική χειρουργική του γόνατος και του ώμου, την επανορθωτική χειρουργική των μεγάλων αρθρώσεων και την τραυματολογία. ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ 

Ιατρείο στην Καλαμπάκα και στην Κηφισιά από τον Ψυχίατρο Χρίστο Χ. Λιάπη

Δεύτερο Ιατρείο στην Καλαμπάκα λειτουργεί, από τον Ιούνιο, ο γνωστός Ψυχίατρος και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών, Χρίστος X. Λιάπης MD, MSc. PhD, ως παράρτημα του ιατρείου του στην Κηφισιά. Σε έναν χώρο υψηλού συμβολισμού για το πεδίο των νευροεπιστημών της Καλαμπάκας, στην οδό Περικλέους 8, καθώς εκεί ασκούσε το λειτούργημα...

Αναστασία Πινιάρα – Χειρουργός Ωτορινολαρυγγολόγος

ΩΡΛ ΙΑΤΡΕΙΟ ΣΤΗΝ ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΠΙΝΙΑΡΑ MD, MSc, PHD ΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ ΩΤΟΡΙΝΟΛΑΡΥΓΓΟΛΟΓΟΣ Master Ρινολογίας - Ρινοχειρουργικής Δημοκριτείου Πανεπιστημίου Θράκης Υπ. Διδάκτωρ Νευροωτολογίας Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών Επιστημονική συνεργάτιδα Νοσ. «ΥΓΕΙΑ» ΠΑΘΗΣΕΙΣ Ώτων - Βαρηκοΐας - Εμβοών Ακοολογικός έλεγχος, Έλεγχος Ιλίγγου - Αστάθειας Ρινός - Παραρρινίων - Διαφράγματος Αλλεργική Ρινίτιδα - Ροχαλητό - Άπνοια Ύπνου - Πολύποδες Λάρυγγα - Φωνητικών χορδών Φάρυγγα - Αμυγδαλών -...

Άννα Γίδα – Παιδίατρος – Καλαμπάκα

Άννα Γίδα – Παιδίατρος Τρικάλων 114-116 , Καλαμπάκα Ωράριο Ιατρείου: Καθημερινά: πρωί 9.00-1.30 Απόγευμα 6.00-9.00 (εκτός Τετάρτης) Τηλ.: 24320 78433 Fax.: 24320 78434 Κιν.: 6977 636897 e-mail: [email protected]

Μικροβιολογικό Εργαστήριο «ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ» – Καλαμπάκα

Το νέο Μικροβιολογικό Εργαστήριο «ΒΙΟΪΑΤΡΙΚΗ ΔΙΑΓΝΩΣΤΙΚΗ» λειτουργεί στην Καλαμπάκα υπό τη Διεύθυνση του κ. Νικολάου Παπανικολάου σε συνεργασία με τα μεγαλύτερα εργαστήρια αναφοράς: Βιοϊατρική Αθηνών / In-Vitro / Βιοφόρµα / Mικροανάλυση. Μικροβιολογικό     Αιματολογικό     Βιοχημικό Ανοσολογικό     Ορμονολογικό     Προγενετικός έλεγχος Ωράριο λειτουργίας: • Δευτέρα: 7:00 - 14:00 και 18:00 - 20:00 • Τρίτη:...

ΠΑΠΠΑΣ: Οικοδομικά Υλικά – Χωματουργικά έργα – Είδη Υγιεινής

Νέο κατάστημα στην Καλαμπάκα Η εταιρεία ΠΑΠΠΑΣ, είναι γνωστή σε όλους εδώ και πολλά χρόνια για τις δραστηριότητές της στα χωματουργικά έργα. Πριν από 5 περίπου χρόνια επεκτάθηκε στο χώρο των οικοδομικών υλικών και ειδών υγιεινής ανοίγοντας ένα πρότυπο κατάστημα στην Διάβα Καλαμπάκας. Πελάτες της είναι πολλοί επαγγελματίες της πόλης και...

HOTEL KOSTA FAMISSI – ΚΑΛΑΜΠΑΚΑ – METEORA

Hotel Kosta Famissi Τρικάλων 144, Καλαμπάκα Τηλ. 2432079192 ΔΕΙΤΕ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Νέο κουρείο στην Καλαμπάκα από τον Ευριπίδη Κωστόπουλο

Ο Ευριπίδης Ηλ. Κωστόπουλος δημιούργησε έναν όμορφο χώρο στην οδό Ευθ. Βλαχάβα 11, όπου δραστηριοποιείται με όρεξη και μεράκι. Το ‘Old School BARBERSHOP’ σας περιμένει… OLD SCHOOL BARBERSHOP Ευριπίδης Κωστόπουλος Ευθ. Βλαχάβα 11, Καλαμπάκα Τηλ. 6980 177 860  

Ψητοπωλείο “Ψηστήρι” στην Καλαμπάκα με πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές

Στην οδό Πίνδου 47 στην πόλη μας λειτουργεί ένα καταπληκτικό ψητοπωλείο, το Ψηστήρι. Σ' έναν άψογα διαμορφωμένο χώρο μπορείτε να δοκιμάσετε πεντανόστιμες κρεατολιχουδιές όπως λαχταριστά σουβλάκια, χοιρινό και κοτόπουλο. Ο πλούσιος κατάλογος περιλαμβάνει ακόμη πίτες με γύρο, κεμπάπ, λουκάνικο, ποικιλία ορεκτικών και σαλάτες και πολλά άλλα, όλα μια σκέτη απόλαυση. Μπορείτε...